|
|
 |
 |
Okunma |
|
38 |
Hz. Muhammed’in amcası Abbas’ın soyundan gelen Ebul Abbas’ın kurduğu
halife hanedanı (750-1258). Emeviler halifeliği, Hz. Muhammed'in
amcaoğlu ve damadı, dördüncü halife Ali'den zor ve hile kullanarak
almışlar, bununla da yetinmeyerek peygamber ailesine karşı kanlı bir
siyaset gütmüşlerdi. Bu yüzden Emevilere karşı düşmanlık artmış,
özellikle Hicaz, Irak ve İran'da büyük hoşnutsuzluklar baş göstermişti.
Abbasoğulları bu düşmanlıktan yararlanarak, halifeliğin peygamber
ailesinden en lâyık olana geri verilmesi gerektiği yolunda propagandaya
giriştiler. Emevilerin, özellikle çoğunluğu Türk ol... Devamı »»»
Altınordu Devleti « Medeniyetler Tarihi Doğu
Avrupa'da 1241-1502 arasında yaşamış Türk-Moğol devleti, İslâm
kaynaklarında «Kıpçak Hanlığı» diye anılır. Cengiz Han'ın torunu Batu
Han (Cuci'nin oğlu) batıya yaptığı seferlerde üst üste parlak zaferler
kazanmış, imparatorluğun sınırlarını Karpatlar'a kadar genişletmişti
(1241). İmparatorluğun batısında, Karadeniz, Kafkasya, Hazar Denizi,
Aral Gölü, Urallar ve Kuzey Rusya arasında kalan ve Altınordu adı
verilen bu yerleri, Büyük Han'a bağlı olmakla birlikte Batu Han
bağımsız bir şekilde yönetiyordu. 1255'te Batu Han ölünce yerine
kardeşi Berke Han geçti. Berke'nin zamanında devlet da... Devamı »»»
Attila « Medeniyetler Tarihi Hun
imparatoru (400-453). Amcası Küba'nın ölümünden sonra, Doğu Hun
İmparatorluğu'nun yönetimini ele aldı (434). Batıda hüküm süren ağabeyi
Bleda'yı 445'te öldürerek imparatorluğun tek hâkimi oldu. Sahip olduğu
geniş topraklarla yetinmedi. Hükümdarlığı süresince Bizans'ı ve Batı
Roma İmparatorluğu'-nu ele geçirmeğe çalıştı. Bunun için de sürekli bir
anlaşmazlığı körükledi. Bizans'ı vergi ödemek zorunda bıraktı; Batı
Roma'da hak iddia ederek toprak istedi, istekleri yerine getirilmedikçe
de saldırdı. Üstün savaş gücü sayesinde Roma ve Bizans'a korkulu günler
yaşattı. 450'de Roma ordusuyla b... Devamı »»»
Augustus « Medeniyetler Tarihi Roma
İmparatoru (M.Ö. 63-M.S. 14). Önceleri Octavius, daha sonra Octavianus
adıyla tanındı. Roma imparatorlarının hemen hemen en yücesi oydu.
Julius Sezar öldürüldüğü zaman ancak on dokuz yaşındaydı. Sezar,
doğumla değil de evlât edinme yoluyla aileye giren Octavianus'un büyük
amcası oluyordu. Görünüşte, sıska çelimsiz bir hali vardı ama gerçekte,
demir gibi bir iradeye sahipti ve büyük hırsları olan bir gençti.
İkinci Triumvira döneminde, Antonius ile Lepidus devleti yönetti. Ama
M.Ö. 31 yılında Antonius'a karşı kazanılan Actium Zaferi, onu Roma
âleminin mutlak hâkimi yaptı. Octavianus... Devamı »»»
Avarlar « Medeniyetler Tarihi İkinci
Türk İmparatorluğu'nu kuran kavim (lll.-IX.yy.). Hun İmparatorluğu'ndan
sonra Orta Asya'da, Avar İmparatorluğu kuruldu (M.S. III. yy.). Kore
Yarımadası'na kadar yayılan bu devlet önce Çinlilere yenildi (458),
sonra Göktürkler tarafından yıkıldı (522). Bu yenilgiden sonra,
Avarların büyük bir bölümü batıya göç etti. Bir süre Volga dolaylarında
ve Güney Rusya'da yaşadıktan sonra, Macaristan merkez olmak üzere Tuna
yöresine yerleştiler ve yine büyük bir imparatorluk kurdular. 573-882
yılları arasında toprak anlaşmazlığı yüzünden Bizans ile birkaç kere
savaştılar, bu savaşların çoğu yen... Devamı »»»
Babür İmparatorluğu « Medeniyetler Tarihi Hindistan'da
kurulan büyük Türk devleti (1526-1858). Baba tarafından Timur'un, ana
tarafından Cengiz Han'ın soyundan gelen Zahirüddin Muhammet Babür,
Fergana hükümdarı olduğu zaman (1494) on bir yaşında bir çocuktu. Bu
yüzden saltanat iddiasında bulunan amcasının, dayısının ve daha
başkalarının hücumuna uğradı. Hepsiyle çarpıştıysa da sonunda tahtından
oldu (1501). TAHT PEŞİNDE Babür bu çarpışmalar içinde pişmiş cesur,
iradeli, ince zekâlı bir adamdı. Yenilgisinden yılmadı, yanındaki
askerleri ile birlikte Afganistan'a geçti, büyük bir güçlükle
karşılaşmadan Kabil'i ele geçirdi (1504). Me... Devamı »»»
Marcus Tillius Cicero « Medeniyetler Tarihi Romalı
siyaset adamı ve hatip (M.Ö. 106-43). Roma'nın soylu ailelerinden
birinin oğlu olan Cicero, avukat olarak Roma'da büyük bir ün yaptı ve
gerek yeteneği, gerek atılganlığı sayesinde zamanın mali
yolsuzluklarını ortaya çıkardı (Verres'e karşı). Bu yoldan zenginliğe
ve üne kavuştuktan sonra, 63 yılında konsüllüğe, yani Roma
Cumhuriyeti'nin başkanlığına seçildi. Catilinaria adıyla bilinen ateşli
söylevleriyle, kendisini devirmek isteyen suikastçı Catilina'nın ölüme
mahkûm edilmesini sağladı. O tarihten sonra, askeri bir darbeyle
iktidara geçen Sezar'ın tutumu karşısında Cicero uzun bi... Devamı »»»
Aydınoğulları « Medeniyetler Tarihi XIV.
yy.da Aydın ve İzmir yöresinde egemenlik kuran beylik.
Germiyanoğullarından Aydınoğlu Mehmet Bey tarafından Menderes yöresinde
kuruldu (1330). Oğlu Umur Bey zamanında beylik en canlı dönemini
yaşadı. Yunanistan, Mora ve Ege adalarına seferler yapıldı, ganimetler
elde edildi. Fakat papa tarafından gönderilen Haçlı ordusunun İzmir'i
alması (1344) ve Umur Beyin öldürülmesiyle gerileme dönemi başladı.
Kardeşi Ayasuluk emîri Hızır Bey Haçlılarla anlaşmak zorunda kaldı,
1390'da da beylik tamamen Osmanlı egemenliğine girdi.... Devamı »»»
Dulkadiroğulları « Medeniyetler Tarihi XIV.
yy.da Maraş ve Elbistan yöresinde kurulan beylik. Dulkadir emîri
Zeyneddin Karaca Bey tarafından 1339'da Elbistan'da kuruldu. Bir süre
sonra Memlûklerin saldırısına uğrayarak Eretnaoğlu Mehmet Beye sığınan
Karaca Bey, Memlûklere teslim edilerek asıldı. Daha sonra beylik
babadan oğula geçerek 1521'e kadar devam etti ve bu tarihte Osmanlı
ülkesine katıldı.... Devamı »»»
Karamanoğulları « Medeniyetler Tarihi Orta
Anadolu'nun güneyinde yaşayan bir Türkmen boyunun kurduğu beylik. Moğol
istilâsından kaçarak Anadolu'ya gelen bu Türkmen boyu, Keykubat I
tarafından Ermenek bölgesine yerleştirilmişti (1228). Selçuklu Devleti
yıkılınca Karaman Bey bağımsız bir beylik kurdu. Karamanoğulları
Selçuklularla, Moğollarla ve Osmanlılarla uzun süre mücadele halinde
kaldılar. 1397'de Yıldırım Bayezit Konya'yı alarak Karamanoğlu Ali Beyi
öldürterek beyliğe son verdi. Fakat, Ankara Savaşı'ndan sonra
Karamanoğlu Mehmet Bey beyliği yeniden kurdu (1402). Mehmet Bey 1407'de
Türkçe’yi resmî dil ilân ederek Fars-çayı re... Devamı »»»
Mengüçoğulları « Medeniyetler Tarihi XIII.
yy.da Erzincan, Kemah, Divriği ve Şebinkarahisar'da hüküm süren beylik.
Beyliğin kurulduğu bu şehirleri, Mengücük Gazi'ye, Malazgirt Savaşı'nda
gösterdiği yararlıktan dolayı Alparslan verdi (1072). Mengücük Gazi'nin
oğlu İshak'tan sonra Mengücükler, Kemah-Erzincan kolu ve Divriği kolu
diye ikiye ayrıldı. Bir süre sonra da Moğol istilâsı ile ortadan
kalktı. Mengücükler, bulundukları bölgedeki şehirleri geliştirmişler ve
kültür hayatının gelişmesini sağlamışlardı.... Devamı »»»
Menteşeoğulları « Medeniyetler Tarihi XIII.
yy. sonlarında Muğla yöresinde egemenlik kuran beylik. Selçukluların
uçbeylerinden Kara Bey’in kurduğu (1282) beylik, Menteşe Bey zamanında
oldukça genişledi. İzmir ve çevresi alındı. Ayrıca Ege Denizi'ndeki
adalara seferler yapıldı. Menteşeoğlu Mesut Bey adalara çok önem verdi,
Rodos yolunu elde tutarak Haçlı donanmasını dağıttı. XIV. yy.’ın
başında Anadolu'nun en güçlü beyliği durumuna geldi. Sonra post kavgası
yüzünden bölünerek zayıfladı. XV. yy.’ın başlarında Osmanlılara bağlı
bir sancak haline geldi (1424).... Devamı »»»
Osmanoğulları Beyliği « Medeniyetler Tarihi Osmanoğulları
yeterince güçlendikten sonra Anadolu'daki beyliklere yöneldiler ve
bunlara teker teker son vererek topraklarını kendi ülkelerine katmağa
başladılar. XV. yüzyıl başlarında beyliklerin Osmanlı mülkü içinde
eritilmesi işlemi tamamlanmış gibiydi. Ancak, bir olay 1402'de bu
gelişmeyi durdurdu. O yıl Yıldırım Bayezit ile Timur arasında Ankara'da
yapılan savaşı Bayezit kaybetmiş, bu da devletin bütünlüğünü sarsmıştı.
Nitekim savaş sonunda Bayezit'in oğullarından Çelebi Sultan Mehmet
Amasya'ya çekilerek hükümdarlığını ilân edince ilk bölünme gerçekleşmiş
oldu. Ankara da yeni beyliğe ekl... Devamı »»»
Ramazanoğulları « Medeniyetler Tarihi XIV.
yy.da Adana bölgesinde kurulan beylik. Ramazanoğulları Beyliği Moğol
istilâsından kaçarak Çukurova'ya yerleşen, Üçok Türkmenlerinin Yüregir
boyu beylerinden Ramazan Bey tarafından kuruldu. Beylik uzun süre
Memlûklere bağlı yaşadı. Osmanlıların Mısır ve Suriye'yi almasından
sonra Osmanlı ülkesine katıldı.... Devamı »»»
Perikles « Medeniyetler Tarihi Atinalı
devlet adamı (M.O. 495-429). Atina'nın M.Ö. V. yy.da gösterdiği
gelişme, eylemi ve kişiliğiyle Yunan uygarlığının en parlak dönemine
damgasını vuran Perikles'in adına bağlıdır. Soylu bir aileden gelen
Perikles, Elealı Zenon ve Anaksagoras gibi filozofların yanında
yetişti. Çok geçmeden, soğukkanlılığıyla, «rüzgâr gibi hareketli»
yurttaşlarına egemen oldu. 461'de demokratik partinin başına geçti,
otuz yılı aşkın bir süre Atinalıları yönetti. Atina'nın bütün alanlarda
parlaması için sabırsızlandığından, ordularını, komşu siteleri
yenilgiye uğratarak zafere kavuşturdu. Yalnız Ispar... Devamı »»»
Romalılar « Medeniyetler Tarihi Romalılar,
Roma şehrinin M. Ö. 753'teki efsaneli kuruluşundan sonra, iki yüzyıl
boyunca, gelecekteki sitenin yedi tepesi üzerindeki küçük köylerde,
tahta veya kerpiçten, yoksul evlerde yaşadılar. Bu köylü halk birkaç
yüzyıl içinde, ışıklarını İskoçya'dan Afrika'ya, Atlantik'ten Küçük
Asya'ya kadar saçacak olan büyük bir uygarlık yaratacaktı. Başlangıçta,
bu çok gösterişli gelişme Romalıların niteliklerinden doğuyordu:
tokgözlü ve çalışkandılar, lüksten kaçınıyor, sade bir yaşam
sürüyorlardı. Baba, bütün aile üzerinde mutlak otorite sahibiydi
(pater familias), kadın da çocukların eğitimiyl... Devamı »»»
Sezar « Medeniyetler Tarihi Caius
İulius Caesar, Romalı general ve devlet adamı (M.D. 101-44). Gelmiş
geçmiş devirlerin en parlak savaş komutanlarından ve devlet
adamlarından biri sayılan Julius Sezar aynı zamanda yazar olarak da çok
ünlüdür. Aineias'ın oğlu İulius'tan ve dolayısıyla, soyunun tanrıça
Venüs'ten geldiğini iddia eden bir patrici ailesindendi. Çok genç yaşta
gururu ve tutkularıyla göze çarptı: «Roma'da ikinci olmaktansa bir
köyde birinci olmayı yeğ tutarım!» diyordu. Zaten zekâsı ve iradesi
sayesinde kısa, zamanda ün kazanmağa başladı. Önemli bir komutanlığa
gelme kaygısındaydı ve o tarihlerde bir Roma e... Devamı »»»
Abazalar « Medeniyetler Tarihi Kafkas
Dağları'nın kuzeyinde, Abhazistan dolaylarında yaşayan bir kavimdir.
Abhazlar da denir. Bu kavmi eski Yunanlılar "Abaskiler", Ortaçağ Bizans
tarihçileri ise "Abasgiler adıyla anardı. Abazalar, 17. yüzyıldan
itibaren anayurtlarında Kafkas Dağları'nın kuzeyine doğru göç etmeye
başlamışlardır. Ruslar 1810 yılında Abhazya'yı, 1830'da da Kuzey
Kafkasya'da Abazaların bulunduğu bölgeyi işgal ettiler. Bunun üzerine
yarım milyona yakın Abaza Türkiye'ye sığındı. Abazalar, kültür
bakımından Çerkezlerin etkisi altında kalmışlardır. Abhazca adı verilen
dili konuşurlar.... Devamı »»»
Adsız « Medeniyetler Tarihi Eski
Türkler'de kendi soyundan ayrılıp, talihini denemek üzere başıboş
dolaşan gençlere "adsız" denirdi. Bunlar, soylarının adlarını
taşıyamazlar, ancak bir başarı göste-rirlerse ad kazanabilirlerdi. Türk
adsızları Anadolu, iran, Irak, Suriye, Mısır, Çin gibi ülkelerde büyük
işler başarmış, önemli makamlara geçmişlerdir. Söylentiye göre. Cengiz,
Timur, Babür Şah da gençliklerinde birer adsızdılar. Gür ve Gazne
sultanlarından Alâettin'in de adsız olduğu söylenir. Türk halk
edebiyatında adsız üzerine birçok hikâyeler, masallar vardır. Bu arada,
ünlü bir masalın kahramanı olan Keloğlan da adsız ... Devamı »»»
Artuklular « Medeniyetler Tarihi Kültür
ve sanatıyla iz bırakmış uzun ömürlü beyliklerden biri Artuklu
Beyliği'dir. Oğuzların Döver boyundan ünlü bir Türkmen Beyi olan Artuk
Bey, Anadolu'nun fethi sırasında büyük hizmetler görmüştü. Fakat,
Tutuş'la Süleymanşah'ın arasındaki savaşta Tutuş'tan yana olarak savaşı
ona kazandırmış ve Süleymanşah'ın intiharına sebep olmuştu. Tutuş,
Artuk Bey'in yardımına karşılık olarak onu Kudüs valisi yapmıştı. Ölüm
yılı olan 1091'e kadar bu görevde kaldı. Artuk Bey ölünce Kudüs
Fatımi'lerin eline geçti. Fakat Artuk Bey'in oğulları Sökmen ve
İl-Gazi, Selçuklu hükümdarı tarafından kendilerine ver... Devamı »»»
Bambaralar « Medeniyetler Tarihi Afrika'da
yaşayan toplumlar arasında elde edilen en iyi ve en eksiksiz mitoslar
Bambaralarınkidir. Bu toplulukla ilgili mitoslar dünyanın yaradılışı ve
gelişmesini temellendiren mitoslardır. Bambara mitoslarına göre
başlangıçta gla denilen sonsuz bir boşluk vardı. Gla'da meydana gelen
bir iç devinimle ortaya sağlam ve parlak cisimler çıktı. Bu cisimler,
birbirini izleyen iki evrede eridiler. Bu erimeden sonra gla ile ikiz
kardeşi dya dört yönü belirlediler. Bu yönlerden ilki, varlıkların ilk
kaynağı olan yöne, yani doğuya yöneldi. Bundan sonra gla aşağıya ve
yukarıya doğru yaptığı devinimlerle... Devamı »»»
Bilge Kağan « Medeniyetler Tarihi Bilge
Kağan, 683 yılında doğdu. Babası Göktürk Devleti'ni yeniden kuran
İlteriş Kutlug Kağan, annesi İlbilge Hatun'dur. 8 yaşında babasını
yitiren Bilge, 24 yıl boyunca Göktürk Devleti kağanlığı yapan amcası
Kapağan Kağan'ın elinde büyüdü. Bilge Kağan, amcası öldüğünde yerine
geçen oğlu İnal'ı devirerek 32 yaşında Göktürk Devleti'nin başına
geçti. Devletin yönetimini ele alan Bilge'nin ilk işi iyi bir yönetim
oluşturmak oldu. Bunun için, ordunun başına 31 yaşındaki kardeşi Kül
Tegin'i, vezirliğe de Tonyukuk'u getirdi. Bilge Kağan'ın en büyük
hayali milletini yerleşik hayata geçirip onları şe... Devamı »»»
Bizans İmparatorluğu « Medeniyetler Tarihi İmparator
Bizans'ın imparatorluk kavramı Roma ve Helen kaynaklıdır.
Tanrı-imparator anlayışı ve uygulaması Hıristiyanlaşmış haliyle
karşımıza çıkmaktadır. İmparator, Tanrı iradesiyle gönderilmiş bir
kişidir. Tanrı'nın seçilmiş kuludur ve onun himayesinde hüküm
sürmektedir. Kilise ve imparator bir bütündür ve imparator kimsenin
sorgulayamayacağı ve buna cüret edemeyeceği son derece önemli bir
şahıstır. Bu özellikler taşıyan kişinin başında olduğu imparatorluk da,
tüm devletlerin, kavimlerin içinde olduğu ortaçağ hiyerarşisinin
tepesinde bulunmaktadır. Törenler hipodromda yapılır ancak hükümda...
Devamı »»»
Cengiz Han « Medeniyetler Tarihi 1167 yılında
doğdu. Moğol Kağanı ve Moğol Devleti'nin kurucusudur. Asıl adı
Temuçin’dir. Temuçin, 13 yaşlarında iken, babasını kaybetti. Henüz
küçük olduğundan, kabilesi, onu bırakıp Tayciutlar’a katılmak istedi.
Annesi Helün Hatun, binbir çaba ile kabilenin küçük bir bölümünü geri
çevirebildi. Nice güçlük ve sıkıntıya rağmen, varlıklarını
sürdürebildiler. Bütün bu olaylar sırasında, Temuçin’deki önderlik
yetenekleri kendisini belli ediyordu. Cengiz, han olduktan sonra
Çin’deki Kitün/Chin Sülalesi'nin, kuzey sınırlarında Tatarlar’a karşı
giriştiği bir harekete katıldı ve Tatarlar ezildi. Ona ... Devamı »»»
Dandanakan Savaşı « Medeniyetler Tarihi Sultan
Mes'ud, Selçukluların artık kendi devleti için ne kadar büyük bir
tehlike olduğunu anlamış ve onlar üzerine sefere çıkmıştı. Nihayet
Sultan Mes'ud ilk iki savaşta Selçukluları mağlup ettti (1039). Ancak
bu Gazneliler için Selçukluları tamamiyle itaat altına alabilecek kesin
bir zafer değildi. Bu bakımdan Selçuklulara barış teklif edildi.
Selçuklular tarafında da kabul edilen bu teklife göre; Gazneli ordusu
Herat'a gidecek, Nesa, Baverd, Fevare şehir ve hududları Selçuklulara
teslim edilecek, Selçuklular ele geçirmiş oldukları Nişabur, Serahs ve
Merv'i tahliye edeceklerdi. İki tarafın d... Devamı »»»
Danişmendliler « Medeniyetler Tarihi Anadolu'da
fetihlere memur edilen Gazi Ahmed Bey, Türkmenlere hocalık, öğretmenlik
yaptığı için "Danişmend" lakabı ile anılıyordu. Danişmend Gazi Ahmed
Bey, Kızılırmak ve Yeşilırmak dolaylarını ele geçirmişti. Emir
Danişmend'in Bizanslar ile bir savaşta ölen Battal Gazi (öl. 740)'nin
neslinden geldiği söylendiği gibi, onun Anadolu fatihi Sultan Süleyman
b. Kutalmış'ın dayısı olduğu da rivayet edilmektedir. 1086'da
Süleymanşah ölünce gücünü arttırdı. I. Kılıçarslan'ın Haçlılarla
yaptığı Savaşlara katılarak başarı gösterdi. Antakya Prensi Bohemond'u
esir aldı ve Malatya'yı ele geçirdi. Bu prens... Devamı »»»
Deniz Kavimleri « Medeniyetler Tarihi Mısır
yazılı kaynaklarına göre MÖ 13. yy sonları ile 12. yy başlarında birçok
Yakındoğu devletinin yıkımına neden olan ve "kuzeyden ya da kuzeydeki
denizden gelen halklar"ın göçü olarak nitelenen "Kavimler Göçü" olayı
gerçekleşmiştir. Tarihte daha çok "Deniz Halkları Göçü" adıyla tanınan
bu göç hareketi, "Deniz Budunları Göçü", "Deniz Kavimleri Göçü", "Ege
Göçleri", "Ege Halkları - Budunları, Kavimleri - Göçü" ya da yalnızca
"Kavimler Göçü" gibi farklı adlarla da anılırlar. Gerçekte "Sea People"
yani "Deniz Halkları" terimi, Fransız bir Mısır tarihi ve dili uzmanı
olan Gaton Maspero tarafında... Devamı »»»
Dürziler « Medeniyetler Tarihi Dürzilik,
Fatımi halifesi Hakim Biemrillah’ı tanrı olarak kabul eden ezoterik bir
inanç akımıdır. XI. Yüzyılda Suriye’de ortaya çıkan bu akımın adını
kurucularından Ebu Abdullah Muhammed bin İsmail Anuştegin ed-Derezi’
den aldığı ileri sürülmektedir. Kimi araştırmacılar Dürziliği İslam’ın
Batıni akımları arasında saymalarına karşın, Sünni şeriatıyla olduğu
kadar Şii-Batıni anlayışla da çatışan tarafları vardır. Dürziler bugün
Lübnan, Suriye, İsrail ve Ürdün’de dağınık topluluklar biçiminde
yaşamaktadırlar. En yoğun olarak yaşadıkları bölge Lübnan’ın dağlık
yöreleridir. Dürziler uzun yıllarda... Devamı »»»
Ege ve Yunan Medeniyetleri « Medeniyetler Tarihi Girit
Adası, Yunanistan, Makedonya, Trakya, Batı Anadolu ve Ege Adalarında
yaşayan toplulukların meydana getirdiği medeniyettir. Girit Medeniyeti
Ege ve Yunan Medeniyeti'nin ilk ortaya çıktığı yer Girit Adası'dır. Bu
medeniyet, buradan diğer adalara, Mora ve Yunanistan'a yayılmıştır. En
önemli eserleri Knossos Sarayı'dır. Miken (Akalar) Medeniyeti
Anadolu'dan M.Ö. 2000'de Yunanistan'a gelen Akalar tarafından
kurulmuştur. Şehir devletleri halinde yaşamışlardır. En önemli
şehirleri Miken'dir. Bu yüzden Miken Medeniyeti diye anılır. Akaların
siyasi tarihinin en önemli olayı Truva Savaşları'd... Devamı »»»
Feodalite « Medeniyetler Tarihi Roma
İmparatorluğu yıkıldıktan sonra barbar kavimler, Avrupa'nın çeşitli
bölgelerinde devletler kurdular. Krallar, Roma kanunları ile kendi
geleneklerini birleştirerek yeni düzenlemeler yaptılar ve ülkelerini
kontluklara, onları da daha küçük idari birimlere ayırdılar. Buralara
barbar şeflerini atayarak bazı ayrıcalıklar verdiler. Kavimler Göçü'yle
başlayan karışıklıkların etkisiyle büyük toprak sahipleri ve çiftçiler,
hayatlarını devam ettirebilmek için güçlü kişilerin koruması altına
girdiler. Halkın himayesi altına girdiği kişilere süzeren, himaye
edilen halka da vassal adı verildi. Senyör... Devamı »»»
Frigya Uygarlığı « Medeniyetler Tarihi (MÖ
750 - MÖ 300) Frigler, Ege Göçleri ile Anadolu'ya gelen Balkan kökenli
boylardan biridir. Ancak siyasi bir topluluk olarak ilk defa MÖ 750'den
sonra ortaya çıkmışlardır, Midas döneminde ise (MÖ 725-695/675) bütün
Orta ve Güneydoğu Anadolu'ya egemen, güçlü bir krallık düzeyine
ulaşmışlardır. Hint-Avrupa kökenli oldukları halde kısa bir süre içinde
Anadolululaşmışlar ve bir yandan Helen, öbür yandan Geç Hitit etkileri
altında kalmış olmakla birlikte özgün ve Anadolulu bir kültür
oluşturmuşlardır. Friglerin maden ve ağaç işçiliğinde, dokumacılıkta
ürettikleri eserler Helen piyasasında beğeni... Devamı »»»
Germiyanoğulları « Medeniyetler Tarihi İlk
zamanlarda, XIII. asırda Selçuklular'ın uç beyleri arasında
Karamanoğulları'ndan sonra en kudretlisi ve en büyüğü, Germiyanoğulları
idi. Beylik, 1260 yıllarından 1390'a kadar takriben 130, sonra 28
Temmuz 1402 Ankara muharebesinden 1429 Şubatına, kadar tekrar 27 yıl
olmak üzere takriben 156,5 sene devam etmiştir. Germiyan aşireti XIII.
yüzyılda ilk defa Malatya taraflarında görülür. Daha sonra
Germiyanoğulları, muhtemelen Moğolların baskısı üzerine Kütahya
bölgesine göç etmişlerdir. Germiyanoğulları bu bölgede Türkiye Selçuklu
sultanı II. Gıyaseddin Mes'ud ve Moğollara karşı bağımsızlıkla...
Devamı »»»
Gronikos Çatışması « Medeniyetler Tarihi (İÖ 334
yazı başları), Pers İmparatorluğu'nun istilası sırasında Büyük
İskender'in kazandığı bir zafer. Sayıları büyük olasılıkla 40 bini
bulan Persler, Granikos ırmağı (Kocabaş Çayı) kıyılarında
mevzilenmişti. İskender'in hücum tabur, karşı kıyıdan yağan kargılara
karşın ırmağın sığ yerinden öbür tarafa geçti. Onları izleyen İskender,
Pers hattının sol merkezini vuracak biçimde yerleştirdiği komutanlarını
harekete geçirdi. İskender, Pers Kralı III. Dareios'un iki akrabasını
öldürdü; kendisi ise süvari birliği komutanı Kleitos (Kara) sayesinde
ölümden kurtuldu.. Persler bundan sonra dağıldı. ... Devamı »»»
Hititler « Medeniyetler Tarihi Hititler'in
Anadolu'ya göç tarihleri kesin olarak bilinmemektedir. MÖ 2000
yıllarında Hint-Avrupa kavimlerinin doğuda Kafkasya üzerinden
Anadolu'ya girdikleri en kabul gören tezlerdendir. Tezlerden bir diğeri
Çanakkale Boğazı'ndan, bir başkası ise, Karadeniz'den geldikleri
varsayımıdır. Yeni gelenler yerli Anadolu Hatti Beylikleri'ni
egemenlikleri altına almışlar, kısmen politik ve askeri, bir dereceye
kadar da ekonomik gücü ellerinde tutmuşlardır. MÖ II.bin başlarında,
Yukarı Mezopotamya'daki Assur şehrinin zengin tüccarlarının Anadolu ile
yoğun bir ticari ilişkiye girmiş olduklarını görüyo... Devamı »»»
Hitit Mimarisi « Medeniyetler Tarihi Hitit
Krallığı mimarisi, eski Doğu Yapı Sanatı içinde, hem Batı Anadolu, hem
de Mezopotamya mimarlığından ayrılan, önemli ve kendine özgü bir
gelişim gösterir. Bu mimarlığın kökenleri Anadolu yaylasının yapı
geleneklerine dayanır ve en geç İ.Ö. 3. binde, İlk Tunç Çağı'nda
belirgin biçimini almıştır. İ.Ö. 2. bin sonunda, Batı Anadolu'nun özgün
ev biçimi olan bağımsız uzun dikdörtgen, önavlulu evi, (Megaron) İç
Anadolu'ya ne denli az girebilmişse Hititler'in büyük taş bloklarından
örülmüş bindirme kemer yapma sanatı da taş yönünden zengin olan
Troya'da o denli az kullanılmıştır. Mezopotamya da ... Devamı »»»
İasos « Medeniyetler Tarihi Kalıntılar,
Milas'a 18 kilometre uzaklıkta yer alan Kıyıkışlacık Köyü'nde
bulunmaktadır. 1929 yılında Asın Kuren adıyla kurulan köyün adı 1960'lı
yıllarda Kıyıkışlacık olarak değiştirilmiştir. Yaklaşık 2000 kişinin
yaşadığı köyün en büyük geçim kaynağı balıkçılık ve zeytinciliktir.
Güllük Körfezi'nin kenarında yer alan köy, karşı sahildeki komşularının
aksine sakin bir yerleşim yeri. Mitolojiye göre, İasos, Mandalya
Körfezi'nde Güllük'ün karşısında Kıyıkışlacık Köyü'nde bir yarımada
üzerinde Yunanistan'dan gelen Argoslu Kolonistler tarafından
kurulmuştur. Sonraki dönemlerde Milet'ten gelen gö... Devamı »»»
İskenderiye « Medeniyetler Tarihi Amatör
dalgıçların yıllardır bildikleri, sık sık dalış yaptıkları bir
bölgeydi... Limanın birkaç kilometre açığında ve sadece 8 metre
derinlikte gördüklerine de bir isim takmışlardı: "Kaya Ormanı"...
Binlerce dev granit taştan, sütun parçalarından, sfenks heykellerinden
ve mini dikilitaşlardan söz ediyorlardı, ama kimse onları ciddiye
almıyordu. Ta ki, 1962 yılında, içlerinde birkaç arkeologun da
bulunduğu bir grup profesyonelin dalışına kadar... Onlar gözlerine
inanamamışlardı; suyun dibinde bir tarih yatıyordu. Ancak, hemen önlem
alınması gerekiyordu. Bazı parçalar yavaş yavaş kuma gömülmey... Devamı
»»»
İzmir ve Efes Beylikleri « Medeniyetler Tarihi Anadolu'nun
fethi sırasında, Malatya dolaylarında faaliyet gösteren Oğuz'un
Çavuldur boyundan olduğu sanılan Çakan, İstanbul'da uzunca bir müddet
kaldıktan sonra 1081'e doğru İzmir'e gelerek bir beylik kurmuştur.
Bizans imparatorluğunun zayıf noktalarını iyi bilen Çakan, Foça'yı ve
civarını aldıktan sonra 40 parça gemiden kurulu kuvvetli bir donanma
yaptırarak Ege Denizi'nde Sakız, Midilli, Sisam, Rodos adalarını zapt
etti ve Çanakkale'ye doğru ilerledi. Üzerine gönderilen Bizans
donanmalarını birkaç kere mağlup etti. İstanbul'u ele geçirip İmparator
olmak istiyordu. Kara kuvveti kafi gelmedi... Devamı »»»
Kapadokya « Medeniyetler Tarihi Anadolu'da
tarihsel bir bölge. Yaklaşık sınırları kuzeyde Karadeniz, doğuda Fırat
Irmağı, güneyde Toros Dağları ve batıda Tuz Gölü'dür. Çeşitli
dönemlerde birçok uygarlığın egemenliğine giren Kapadokya'da bilinen en
eski topluluk Samiler'dir. MÖ 2000-1200 arasında Hititler'in
yönetiminde olan bölge daha sonra Lidya ve MÖ VI. yüzyılda Pers
egemenliğine girdi. Pers döneminde iki satraplığa* ayrılan bölgenin
kuzeyine Pontik Kapadokya, güneyine Büyük Kapadokya (Asıl Kapadokya)
adı verildi. Büyük İskender'in fetihleri sırasında başına buyruk bir
yönetim kurulan Kapadokya, MÖ 332'de Perdikkas taraf... Devamı »»»
Kommagene Krallığı « Medeniyetler Tarihi Kommagene
Krallığı Türkiye'nin güneydoğusunda, Dicle ve Fırat Nehirlerinin yukarı
kıyılarında kurulmuştu. Bugün bu topraklar anlatılan o cennete ait
ipuçları vermiyor-cenneti çağrıştırmakta zorlanıyor. Yamaçları
kapladığı söylenen o ağaçlar artık yok ve keçi sürüleri bitki örtüsünün
son yeşilliklerini tüketmekle meşgul. Başlatılan sulama kanalları
mucizeler yaratacak ve verilen çabalar sonunda bölge yeniden
ağaçlanacak zira toprak burada çok verimli ve sayısız dağ pınarı var.
Kommagene kömür, demir, altın ve petrol gibi mineral ve madenleriyle
ünlü çok verimli bir bölgeydi. Bu zenginliklerin... Devamı »»»
Lelegler « Medeniyetler Tarihi Antik
çağlarda Ege'de "Karia" olarak adlandırılan bölge, Bodrum Yarımadası
dahil, kabaca günümüzdeki Muğla ilini içine alan bir bölgeydi. Batı
Anadolu'da eski Yunanlılar'dan önce "Mis"ler, "Leleg"ler ve "Kar"lar
oturuyorlardı. Misler Anadolu'nun kuzeybatısında, Karlar güneybatıda,
Lelegler de Bodrum Yarımadası'nda yaşıyorlardı. Eski Yunan kaynaklarına
göre bu iki halk, (Karlar ve Lelegler), Pelasg'larla birlikte Ege'nin
en eski halkıydı. Daha sonraları Karia'mn kuzey kıyılarını İonlar,
güney kıyılarını da Dorlar ele geçirmişlerdi. Lelegler hakkında bilgi
veren ilk en önemli kaynak, ünlü tarih... Devamı »»»
Lidya Uygarlığı « Medeniyetler Tarihi (M.Ö.
700-300) Batı Anadolu'da Gediz ve Küçük Menderes yörelerinde oturan bu
halkın nereden geldiği kesin olarak belirlenememiştir. Antik dönem
yazarları onların güneydeki Karyalılar ile kuzeydeki Mysialılar ve
Frigler ile akraba olduklarını söylerler. Hint-Avrupa karakterli bir
dilleri olan Lidyalıların Batı Anadolu'da M.Ö. 2. binyılın ikinci
yarısından itibaren varoldukları kabul edilmektedir. En ileri
dönemlerindeki kralları aşağıda verilmektedir : Gyges M.Ö. 680-652
Ardys M.Ö. 652-625 Sadyattes M.Ö. 625-610 Alyattes M.Ö. 610-575 Kroisos
M.Ö. 575-546 Lidya'nın parlamasının nedeni bölgede ... Devamı »»»
Metropolis Kazıları « Medeniyetler Tarihi Metropolis
Antik Kenti, İzmir'in Torbalı ilçesi sınırları içindeki Yeniköy ve
Özbey Köyleri arasındaki bir tepenin üzerinde yeralmaktadır. Kent,
Efes'e 30 km İzmir'e ise 40 km uzaklıktadır. Metropolis, oldukça
verimli Kaystros (Küçük Menderes) Ovası'na hakim bir konumdadır.
Hayvancılığın yanısıra üzüm, zeytin ve meyveciliğe dayalı tarım, kente
önemli gelir kaynağı sağlıyordu. Antik coğrafyacı Strabon, Ege
Bölgesi'ndeki ünlü şarap merkezleri arasında Metropolis'i de
saymaktadır. Çevredeki zengin mermer yatakları da önemli bir gelir
kaynağı idi. İzmir-Efes yolu üzerinde kurulmuş kentte, ticare... Devamı
»»»
Mezopotamya « Medeniyetler Tarihi Güneydoğu Anadolu'dan
başlayarak, Basra Körfezi'ne kadar uzanan, Dicle ve Fırat Nehirleri
arasındaki bölgeye Mezopotamya denir. Mezopotamya, verimli topraklara
sahip olması, iklim şartlarının uygun olması gibi nedenlerden dolayı,
sık sık istila ve göçlere sahne olmuş, insanlar arasındaki kültür
etkileşimi fazla olduğundan medeniyet bu bölgede gelişmiştir. Sümerler
Birbirinden bağımsız, "site" denilen şehir devletleri halinde
yaşadılar. En önemli şehirleri, Ur, Uruk, Lagaş'tır. Bu şehir
devletleri, "ensi" veya "patesi" denilen rahip-krallar tarafından
yönetiliyordu. Çok tanrılı inanca sahip... Devamı »»»
Milas « Medeniyetler Tarihi Milas,
Muğla ilinin ikinci büyük yerleşim bölgesidir. Sodra Dağı'nın
eteklerinde, kendi adıyla anılan ova üzerinde kurulmuştur. Arkeolojik
araştırmalar göre kentin kuruluşu MÖ 10. yüzyıla kadar uzanmaktadır.
Adını rüzgarlar tanrısı Ailos'un soyundan gelen Mylasos'dan aldığı
hakkında bir efsane vardır, ancak bu efsaneden ileri gidememektedir.
Milas, önce Karia'nın sonra Menteşe Beyliği'nin başkentliğini
yapmıştır. Milas'ın antik ismi Mylasos ya da Mylasa'dır. Tüm Karia'nın
ulusal tanrısı Zeus Karios Mabedi'nin yer aldığı Milas, Karialıların
haç yeri durumunda idi. Her yanı mermer yapılar ve an... Devamı »»»
Mısır Medeniyeti « Medeniyetler Tarihi Kuzey
Afrika'da Nil Nehri ve etrafında kurulmuş olan bir medeniyettir.
Etrafının çöl ve denizlerle kaplı olması, diğer medeniyetlerle
etkileşiminin daha az olmasına sebep olmuştur. Bu yüzden Mısır
Medeniyeti, kendine özgü bir medeniyettir. Önceleri "nom" adı verilen
şehir devletleri varken, M.Ö. 4,000'de Kral Menes'in başa geçmesiyle
merkezi krallık haline gelmiştir. Kral Menes'le firavunlar devri
başlar. Mısır krallarına "firavun" denirdi. Firavunlar, dini ve siyasi
otoriteyi kendilerinde toplamışlardı. Kendilerini Tanrı olarak ilan
etmişlerdi. Mısır'daki tanrı kral anlayışı, Mezopotamya'da... Devamı »»»
Saltuklular « Medeniyetler Tarihi Selçuklu
fetihleri arasında Doğu Anadolu'da kurulan Türk devletlerinden birisi
Saltuklular'dır. Anadolu'nun fethinde görev alan kumandanlardan Ebul
Kasım, Erzurum dolaylarını ele geçirmiş ve Sultan Alparslan onu bu
bölgenin beyliğine tayin etmişti. Ebul Kasım 1102'de ölünce yerine oğlu
Ali geçti ve Bey oldu. Ali'den sonra Bey olan İzzeddin Saltuk bu
hanedanın en güçlü beyi oldu ve beylik onun adı ile yani "Saltuk
Beyliği" olarak anıldı (1072). Bu beylik, önceleri Büyük Selçuklu
Devleti'ne tabi idi, fakat bu devletin zayıflamasından sonra,
bağımsızlığını kazandı. Saltuklu Beyliği Kars, Bayburt... Devamı »»»
Timur İmparatorluğu « Medeniyetler Tarihi Timur,
kendi adıyla anılan büyük Türk İmparatorluğu'nun kurucusudur. 8 Nisan
1336'da, Türkistan'ın Keş şehrinde dünyaya geldi. Semerkant'ın
güneyinde bulunan bu yerin bu günkü adı "Yehr-i Şebz"dir. Babası,
Barlas oymağının beyi Turagay (Turgay), annesi Tekine Hatun idi. Barlas
boyu Orta Asya'dan gelen bir Türk kavmidir. O devirde Barlas boyu
Çağatay Hanlığı'na bağlı idi. Timur'un babası 1360'da ölmüş, onun
yerine geçen amcası Hacı Barlas 'da 1361'de öldürülmüştü. Timur, O
sırada 25 yaşlarında idi.Cesur, zeki, bilgili bir Türk asilzadesi olan
Timur, siyasi ve askeri dehasını gösterecek her fır... Devamı »»»
Türk Devletleri « Medeniyetler Tarihi İSKİTLER
(SAKALAR) MÖ. VII. yüzyılda batıya doğru göç ederek Karadeniz'in
kuzeyinden Tuna nehrine kadar uzanan topraklara yerleştiler. Batı
kaynakları bu topluluğa İskitler, İranlılar ise Sakalar adını
vermişlerdir. Medler, Persler, Asurlular ve Urartularla savaşmışlardır.
Anadolu, Suriye ve Mısır'a kadar akınlarda bulunmuşlardır. İskitlerin
yönetici kesimi Türklerden meydana geliyordu. Yaşayış ve inanışları
Türklerle aynıydı. En önemli edebiyat eserleri ALPER TUNGA DESTANI'dır.
AKHUNLAR (EFTALİT) DEVLETİ Hun soyundan gelmektedirler. Afganistan'ın
batısında MS.350 yıllarında kurulan bu Tür... Devamı »»»
Zigguratlar « Medeniyetler Tarihi Ziggurat,
Mezapotamya'ya özgü bir terimdir. Tanrıdağı anlamındadır. İlkçağ'da
Sümerler, Keldanlılar, Babiller ve Asurlular tarafından yapılan,
tabandan başlayarak tepeye doğru kat kat yükselen, giderek küçülen
teraslardan oluşan, zirvesinde bir tapınak bulunan ve yanlarında bir
merdiven sistemi yer alan kademeli bir kuledir. Üzeri açık ve dört
köşelidirler. Bu yapılar tarihi metinlerde Ziggurat, Zigura ve Ziggurak
gibi çeşitli yazılışlarla görülür. Zigguratların ilk olarak Sümerlerce
inşa edildiği düşünesi yaygındır. Mezopotamya halklarının en önemli
faliyetleri, tapınakları Tanrı'ya ithaf et... Devamı »»»
Oğuzlar « Medeniyetler Tarihi En
ünlü Türk kavmi. "Türkmen" ve "Batı Türkleri" de denen Oğuzlar Türk
kavimlerinin en ünlüsüdür. Orta Asya'da kurulan Türk hakanlıklarının
hepsinin kuruluşuna katılmış, Uygurlar ve Karahanlılar döneminde önemli
rol oynamışlardır. SELÇUKLU YÖNETİMİNDE Oğuzlar XI. yy.da, Selçuklu
hanedanı zamanında, gene birer Türk devleti olan Karahanlılara ve
Gaznelilere karşı savaştılar ve sonunda bütün Türk kavimlerinin başına
geçtiler. Selçukluların yönetiminde Dandanakan Meydan Savaşı'nda (1040)
Gaznelileri yendikten sonra, açık denizlere ve Yakındoğu'da Akdeniz'e
ulaştılar. Anadolu'yu ele geçirerek bu... Devamı »»»
Teodora « Medeniyetler Tarihi 527-548
tarihleri arasında Bizans kraliçesi olan Teodora bir hipodrom
bekçisinin kızıyken güzelliği ve aşk maceraları ile ün yaptıktan sonra
zamanının Bizans imparatoru Justinyen'in metresi olmuş ve bir süre
sonra İmparatorla evlenmişti. Güzel olduğu kadar hırslı ve zeki olması
sonucu kocasının Bizans'ın en kudretli yöneticilerinden biri olarak
tarihe geçmesine katkıda bulunmuştur: 530 tarihinde çıkan Nika
isyanının bastırılması onun Justinyen'i, İstanbul'da kalıp mücadele
etmeğe ikna etmesi sonucu gerçekleştirilmiştir. Zamanında kadınlarla
ilgili, evlenme, boşanma, ırza geçme gibi konuları k... Devamı »»»
Hunlar « Medeniyetler Tarihi Orta
Asya'da ve Avrupa'da devlet kuran Türk boyudur. Osmanlı hanedanı
dışında Türklerin başında hüküm süren en uzun ömürlü ve en önemli
hanedan Hunlardır. Onları dört önemli topluluk olarak ele alabiliriz.
Orta Asya Hunları, ilk büyük Hun hakanlığıdır (M.Ö. 220-M.S. 216). ilk
büyük hükümdarları Teoman Yabgu'dur. Oğlu Mete (Oğuz Han da denir),
M.Ö. 209'da Teoman'ın yerine tahta geçti. 35 yıl hükümdarlık etti.
Bütün Türk, Moğol, Tonguz, Altay Türklerini buyruğu altında topladı.
Devletinin sınırları Büyük Okyanus'tan Hazar Denizi'ne, Tibet ve
Keşmir'den Kuzey Sibirya'ya uzanıyordu. Volga Hunlar... Devamı »»»
İbraniler « Medeniyetler Tarihi Kutsal
kitaplarda hikâyesi anlatılan Sami asıllı Ortadoğu halkı. İbranilerin
kökeni Mezopotamya'dır; göçebe olarak yaşayan bu kavim, aralarındaki en
bilgin ve en saygın kişilerce (eski peygamberler) yönetiliyordu. Eski
Ahit'e bakılacak olursa, Milattan iki bin yıl kadar önce, onlardan
biri, yani İbrahim Peygamber gidip Ken'an Ülkesi'ne (şimdiki Filistin)
yerleşti; bunlara «nehri aşan» anlamına İbranî dendi. Sonra, Ken'an'da
kıtlık başladı. Açlık yüzünden halkın bir kısmı Mısır'a göç etti, orada
köle olarak yaşadı, İbrahim'den sonra İbranilerin başına yine onun
oğulları geçti: Yakup ve İshak b... Devamı »»»
Büyük İskender « Medeniyetler Tarihi Makedonya
kralı (M.Ö. 356-323). Asya içlerinde fethedilmiş binlerce kilometre,
geniş yankılar uyandıran bir dizi zafer, uçsuz bucaksız bir
imparatorluğun tek sahibi... İlkçağ'ın en büyük fatihi Büyük
İskender'in serüveni kısaca böyle özetlenebilir. İskender, daha çocuk
denecek yaşlarda, babası Makedonya kralı Filip'in (Philippos) sarayında
zekâsı ve canlılığıyla kendini göstermeyi bildi. On üç yaşına
geldiğinde, ünlü Yunan filozofu Aristoteles onun eğitimiyle
görevlendirildi. On beş yaşındayken, kendi gölgesinden bile ürken ve
kimseyi sırtına bindirmeyen Bukephalos adlı ata binmeyi başardı. 3...
Devamı »»»
Karahanlılar « Medeniyetler Tarihi Batı
Türkistan'da kurulmuş Türk devletidir (X.-XI. yy.). Karahanlılar adı,
hem bir Türk hükümdar sülâlesinin, hem de bu sülâlenin kurduğu devletin
adıdır. Bu hanedandan Abdülkerim Satuk Buğra Han'ın kurduğu devlet
Îslâm dinini benimsemekle Türk tarihinin uzun yıllar süren Samanlık
dönemini kapatmış oldu. Bu devletin bir başka önemli yanı da, Türklüğün
ağırlık merkezini Türkistan'ın daha batısına, Yakındoğu'ya doğru
kaydırmış olmasıdır. Bu olay bir süre sonra Yakındoğu'da başlayacak
olan ve Anadolu'nun Türkleşmesine yol açan Selçuklu hareketine olanak
hazırlamıştır. Karahanlılar, VI. büyük Tü... Devamı »»»
Kavimler Göçü « Medeniyetler Tarihi M.Ö.
III. yy. ile IV. yy. arasında Avrupa'yı istilâ eden, Akdeniz dünyasına
yabancı kavimlerin akımı. Miladın ilk yüzyıllarında, Roma imparatorluğu
döneminde, Ren ve Tuna nehirlerinin ötesinde Germenler yani,
Burgondlar, Franklar, Alamanlar, Vizigotlar, Ostrogotlar yaşıyordu.
Bunlar mükemmel savaşçı olduklarından kendilerinden korkulan
kavimlerdi. Kabileler halinde toplanmışlardı ve kaynakları yetersiz,
yoksul topraklardan geçimlerini sağlamağa uğraşıyorlardı. Açlığın
dürtüsüyle, yeni yeni otlaklar aramağa çıktılar ve II. yy.dan itibaren,
zenginlikleri karşı konulmaz biçimde onları çeken Roma... Devamı »»»
Keltler « Medeniyetler Tarihi Tarihöncesi
ve ilkçağ döneminde yaşayan Avrupa kavimlerinin bir bölümüdür. Dört bin
yıl kadar önce Keltler, anavatanları olan Orta Avrupa'dan göç ederek
özellikle Britanya Adaları'na, İspanya'ya ve Galya'ya yerleştiler.
Savaşçı ve avcı oldukları kadar mükemmel çiftçiydiler. Tekerlekli
pulluğu ve fıçıyı icat ettiler. Yayılmaları batıda, Bronz Çağı'nın
sonuna ve Demir Çağı'nın başına denk gelir. Sayısız göçleri sırasında
Yunanlıların, Etrüsklerin, İtalyotların tekniklerini benimsediler;
kazancılığı ve çömlekçiliği geliştirdiler. Onların yaptığı yollara
sonradan Romalılar taş döşeyecekti. Çoğu z... Devamı »»»
Kleopatra « Medeniyetler Tarihi Mısır
kraliçesi, bu adı taşıyanların yedincisi ama en ünlüsü (M.Ö. 69-30).
Pascal şöyle yazmıştı: «Kleopatra'nın burnu biraz kısa olsaydı,
dünyanın çehresi değişirdi». Bu cümle, Mısır kraliçesinin ozanlar ve
yazarlar üzerindeki çekici etkisini özetliyor. Kleopatra, yaşantısının
ayrıntıları pek az bilindiğinden,, bir efsane kahramanı haline
getirilmiştir. Bu efsaneye göre güzel, büyüleyici, politikada olduğu
kadar aşkta da usta olan Kleopatra, Nil kıyılarında büyük bir lüks
içinde yaşıyordu. Gerçekte, Yunan tarihçisi Plutarkhos'a bakılırsa pek
fazla güzel değil di, ama konuşur konuşmaz dayanı... Devamı »»»
Franklar ve Clovis « Medeniyetler Tarihi M.S.V.
yy.da Galya'yı fetheden Germen kavimleridir. Main Irmağı, Kuzey Denizi,
Elster ve Elbe ırmakları arasındaki bölgelerden gelen Franklar, Roma
Galyası'nı fetheden müthiş savaşçılardı. Fransa'ya bugünkü adını onlar
verdi. Batı uygarlığını ancak VII. yy.da benimseyen Franklar aslında,
çiftçilik nedir bilmez, savaşçı ve yağmacı insanlardı. Franklar iki
ayrı kavimden oluşuyordu: Ripüerler ve Salienler. Ama Salienler zamanla
Frankları egemenlikleri altına aldılar, bu halkın Galya'ya girmesi
yavaş yavaş oldu. III. yy.da Franklar, Roma ordusunu desteklediler ve
ağır ağır imparatorluğun içlerine... Devamı »»»
Fenikeliler « Medeniyetler Tarihi Suriye
ve bugünkü Lübnan kıyılarına yerleşmiş olan İlkçağ halkıdır. Milattan
önce III. binyılda Akdeniz'in doğu kıyısına yerleşen Fenikeliler,
buğday ve zeytinyağı üreten mükemmel çiftçilerdi. Kurdukları şehirler
(Sur, Sidon, Biblos, Ugarit), zamanla büyük limanlara dönüşmüştü.
Yaşadıkları dar kıyı şeridinden denize yönelmişler, gemiler yaparak
serüvenlere atılmışlardı. Gemici ve Tacirler Fenikeliler astronomi
bilgilerinden yararlanarak, üç yüzyıl boyunca Akdeniz'i enine boyuna
dolaştılar, Kıbrıs'ta (orada bakır buldular), Girit'te, Sicilya ve
Sardinya'da ticari koloniler kurdular. İspanya'y... Devamı »»»
Gazneliler « Medeniyetler Tarihi Müslüman
Türk devleti (963-1187). Gaznelilerin bayrağı Gazne Devleti'ni,
Samanoğullarının hizmetinde bulunan Türk komutanlarından Alp Tigin
kurdu. Samanoğulları Devleti'nin yanıbaşında, Afganistan'da bulunan
Gazne'yi kendine başkent yaptı. Ölümünde yerine oğlu geçtiyse de ordu
komutanlarından Bilge Tigin ile Sebük Tigin yönetime elkoydular. Bilge
Tigin'in ömrü kısa sürdü, ama Sebük Tigin, Gazne Devleti'ni
güçlendirerek sınırlarını genişletti. Gaznelilerin en parlak dönemi
Sebük Tigin'in oğlu Mahmut zamanıdır. Mahmut döneminde Gaznelilerin
sınırı doğuda Ganj Nehri'ne, batıda Mezopotamya ve ... Devamı »»»
Galya ve Galyalılar « Medeniyetler Tarihi Fransa'nın
eski adıdır. Eski Galya, aşağı yukarı bugünkü Fransa topraklarının
ancak, Ren Irmağı'na kadar uzanan kısmını kapsar. Bu geniş bölgede
yaşayan Galyalılar aslında, M.Ö. I. binyılda Güney Almanya'dan gelen ve
Galya'yı istilâ eden Keklerdir. M.Ö. VI. yy. sonlarında ikinci bir Kelt
istilâsı olmuş, bu istilâcılar önceden yerleşmiş halklara karışarak,
Galyalılar adı verilecek olan yeni bir halk oluşturmuşlardı. M.Ö. III.
yy. sonlarında, Ren Irmağı'ndan Pireneler'e, Manş Denizi'nden Provence
kıyılarına kadar Keltler, yerleşmelerini tamamlamış oluyorlardı. Kelt
uygarlığı Galyalıların birço... Devamı »»»
Germenler « Medeniyetler Tarihi Denizci
bir kavim olan Germenler, İskandinavya'nın güneyinden gelerek Keltleri
yerlerinden sürdüler ve M.Ö. III. yy .dan itibaren bugünkü Almanya'ya
yerleştiler. Sonra, Miladın ilk yüzyılları boyunca, Germanya dedikleri
topraklarını, Urallar'a ve Karadeniz'e kadar genişlettiler. Germenler
her şeyden önce savaşçıydı: silâh olarak mızrak (kargı), çift yüzlü
balta ve uzun kılıç kullanırlardı. Val-Hall veya Walhalla adlı bir
cennete ve bu cennette ölülerin tanrılarla birlikte yaşadığına
inanırlardı; bu tanrıların en güçlüsü, Wotan da denen Odin'di.
Germenler, Roma İmparatorluğu'yla ilişki kurunca... Devamı »»»
Göktürkler « Medeniyetler Tarihi Göktürk
bayrağı. İlk defa Türk adını taşıyan Türk devletidir. Göktürkler,
Türklerin atlı uygarlık ya da bozkır uygarlığından yerleşik uygarlığa
geçiş döneminde, Türk boylarının başına geçerek hüküm süren bir hakan
sülâlesidir (552-745). Kurdukları devlete de Göktürk Devleti denir.
Başkentleri Orta Asya'da Karakurum yakınında Ötüken kentiydi. Devlet
başkanlarına «kağan», hakan soyundan olanlara «tigin» derlerdi.
Devletin kuruluşunda kağan, Bumin'di. Ülkenin doğu kesimini
yönetiyordu. Batı kesiminde ise kardeşi İstemi Kağan vardı, ama
geleneğe göre o, doğu kağanına bağlıydı. Bumin öldüğünde ... Devamı »»»
Haçlı Seferleri « Medeniyetler Tarihi Hıristiyan
Avrupa'nın XI.-XIII. yy.lar arasında kutsal yerleri kurtarmak amacıyla,
Türklere karşı açtığı askeri seferlerdir. Papa Urbanus II ilk Haçlı
Seferi tasarısını Papalık Meclisi'ne sunduğu zaman (1095) Hıristiyan
dünyasının durumu ciddîydi: Kuzey Afrika, İspanya ve Sicilya iki yüzyıl
önce Müslümanların eline geçmişti; Kudüs ve Hıristiyanların kutsal
yerleri ise zaten çoktan beri Müslümanların elindeydi. Doğu Roma
İmparatorluğu'nun başkenti Bizans, yıllardan beri İslâm ordularını
püskürtmek için çaba harcıyordu. XI. yy.ın sonlarına doğru
Selçukluların yönetiminde Yakındoğu'ya inen Türkl... Devamı »»»
Harzemşahlar « Medeniyetler Tarihi Türkistan'da
Ortaçağ'da kurulan Türk devletidir. Türkistan'da Amuderya dolaylarına
Ortaçağ'da Harizm veya Harezm denirdi. XI. yüzyılın sonlarına doğru bu
bölgede kurulan Türk devletine Harizmşahlar ya da Türkçe kolay
söylenişiyle Harzemşahlar adı verilir. Selçuklular Zayıf Durumdaysa...
Harzemşahlar soyu Harizm'i yöneten Selçuklu valisi Anuş Tigin ve onun
oğlu Kutbeddin Muhammet ile başlar. Otuz yıl Selçuklular adına Harizm'i
yöneten Kutbeddin iyi bir yönetici, anlayışlı bir siyaset adamı idi.
Onun zamanında Harizm büyük bir gelişme gösterdi. Kutbeddin'den sonra
oğlu Kızılarslan Atsız, Harz... Devamı »»»
Hazarlar « Medeniyetler Tarihi Ortaçağ'da
Güney Rusya'da imparatorluk kuran Türkler (468-965). Hazarlar, Batı Hun
Devleti yıkıldıktan sonra onun kalıntıları üzerinde devlet kurdular.
Devletin ağırlık merkezi Kırım ve Volga dolaylarıydı. Bu durumda doğuda
Sasanîlerle (İran), batıda Bizanslılarla ilişkileri vardı. 627'de
yapılan Bizans-İran savaşında Hazarlar Bizans'ı tuttular. VII. yy.da
sürekli olarak Müslüman Arap saldırıları karşısında kalan Bizans
İmparatorluğu Hazarlardan yardım istedi. Bizans'ın yardımına koşan
Hazarlar bu yüzden Müslüman Arapların düşmanlığını üzerlerine çektiler.
Arap-Hazar çatışması Doğuda Hazarl... Devamı »»»
Uygurlar « Medeniyetler Tarihi Uygur
Devleti'nin bayrağı. Ortaçağ'da Orta Asya'da ileri bir uygarlık kuran
Uygurlar, önceleri Kuzey Moğolistan'da yaşıyorlardı. Hun
İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra Göktürklerin buyruğu altına
girdiler. Sonra onlara karşı ayaklanarak bağımsız bir devlet kurdular
(740). Diğer Türk boylarım da buyrukları altına alarak güçlendiler. Yüz
yıl kadar Moğolistan'a egemen olan Uygurlar, Çinlilerle de ilişki
kurdular. IX. yüzyılın ortalarında Kırgızlarla Tibetlilerin saldırısına
uğrayarak yıkılan Uygur Devleti ortadan kalkınca Uygurlar batıya
göçtüler (840) ve dağınık küçük devletler kurdular. S... Devamı »»»
Urartular « Medeniyetler Tarihi Doğu
Anadolu'da yaşamış ilkçağ ulusudur. Urartu Devleti en parlak döneminde
(M.Ö. IX. yy.) Hazar Denizi'nden Malatya'ya kadar uzanan alanda
egemenlik sürüyordu. Başkenti Tuşpa (Van) idi. Devletin kuzey sınırları
Erzurum ve Erzincan'a, güney sınırlarıysa Musul ve Halep'e kadar
uzanıyordu. O yıllarda Ön Asya'nın büyük devleti olan Asur Devleti,
Urartuların bağımsızlığını tanımak zorunda kaldı. Urartular M.Ö. VIII.
yüzyıla kadar Yakındoğu'nun en büyük devletlerinden biri olarak
yaşadılar. Bu yüzyılın ortalarında Kimmer ve Îskit akınlarıyla
sarsılarak dağlık bölgelere sıkıştılar, Îskit istilâsınd... Devamı »»»
Vikingler « Medeniyetler Tarihi IX.
ve X. yüzyıllarda parlayan İskandinav halklarıdır. Adları «deniz
savaşçıları» anlamına gelen Vikingler, aslında iki ulusa, yani
Varyaglar ile Normanlar'a mensup insanlardır. İsveçli olan Varyaglar
doğuya doğru yayılmış, IX. yüzyılda Karadeniz'e, hattâ İran'a kadar
uzanmışlardı. Bunların çoğu Rusya'da, Novgorod ve Kiev'de yerleştiler,
barışçı ticaret erbabı olarak ipek karşılığında kürk ve köle alışverişi
yaptılar. Bunların içinden prens Ryurik Hanedanı Rusya'da XVI. yüzyıla
kadar hüküm sürdü. Normanlar Danimarkalı ve Norveç'ti olan Normanlar
(«kuzey adamları») batıya doğru denizleri fet... Devamı »»»
Eski Yunan « Medeniyetler Tarihi Yunanca
«Helias»tan dolayı «Helenler» de denen, Yunanistan Yarımadasında
yaşayan kavimler ve onların kurduğu eski devlet ve uygarlıktır. Çiftçi
bir halk olan Helenler ya da Eski Yunanlılar, tarihlerinin
başlangıcında çok sade bir yaşam sürerler, sırtlarına kendilerinin
dokuduğu yünden bir gömlek, ayaklarına sığır derisinden çarık
giyerlerdi. Köylüler tek bir odadan ibaret olan kulübelerde oturur,
evcil hayvanlarla birarada yatarlardı. Soylular sınıfı ömürlerini
savaş, av, eğlence ve yarışmalarla geçirirlerdi. Deniz kıyısında
yaşayanlar ise pek de dayanıklı olmayan teknelerle balıkçılık yaparl...
Devamı »»»
Maya Takvimi « Medeniyetler Tarihi Güney
Amerika'da, dördüncü binyılın sonlarına doğru bir uygarlıkta daha güçlü
bir gelişimin gerçekleştiğine dair kanıtlar vardır. Bizim takvimimizle
M.Ö. 12 Ağustos 3114'de Maya takvimi ortaya çıkmıştır. Mayalar, bizim
bugün kullandığımız Gregorian takviminden daha doğru olan bir
tarihlendirme sistemini bulmuş sıradışı insanlardır. Dünya, güneş
etrafındaki dönüşünü tam sayıda günde tamamlamaz. Çoğu okul
öğrencisinin bildiği gibi yılda 365 gün vardır. Ama tam olarak değil.
Doğrusunu söylemek gerekirse, her dört yılda bir, bir gün eklememizi
gerektirecek şekilde tam olarak 365.25 gündür. Bu, on... Devamı »»»
Tapınak Şövalyeleri « Medeniyetler Tarihi Tapınak
Şövalyeleri, M.S. 1119'da varlığı anlaşılmış ve bu bölgedeki araziye
sahip oldukları bilinen bir gruptu. Grup, Clairvaux'lu St. Bernard
önderliğinde on Fransız şövalyesi tarafından kurulmuştu. O yıl Hugues
de Payns ("Paganlar'ın" anlamına gelir) bu şövalyeler, Jerusalem'deki
Kral Baldwin'in sarayına yerleştikleri Kutsal Topraklar'a gittiler.
Burası, Kutsal Mezar'a yakındı ve Hz. Süleyman Tapmağı'nın' bulunduğu
yere inşa edilmişti. Kutsal Şehir'e yolculuk yapan hacıları korumak
için yemin ettiler ve manastır geleneklerine uyarak saflık, yoksulluk
ve itaat yemini ettiler. Ancak bu
|