Yozgat

			Okunma
			37

YOZGAT
 

Yozgat; Anadolu'nun en eski yerleşim merkezlerinden biridir. Sorgun ilçesi sınırları içerisinde bulunan "Alişar Höyüğü" nde yapılan kazılar neticesinde 5000 sene öncesine ait eserler bulunmuştur. Ayrıca, Anadolu'da ilk siyasi birliği gerçekleştiren Eti'lerin yerleşim merkezlerinden biridir.

M.Ö. 2000 -1500 yılları arasında kurulan ve merkezi Yozgat sınırları içerisindeki Hattuşaş olan Hitit'lerin hakimiyetinden sonra yöre, M.Ö. 1200'lerde Deniz Hakları istilasının ardından Frig'lerin hakimiyetine girmiştir. M.Ö. 7. yüzyıl başlarında Kimmer'lerin saldırısına uğramıştır. M.Ö. 6. yüzyılda Lidya Krallığına bağlanarak, müteakiben Pers'ler, M.Ö. 4. yüzyılda da Makedonya'lılar tarafından ele geçirilmiştir. M.Ö. 3. yüzyılın başlarında güney kesimi kısa bir süre Kapadokya Krallığının hakimiyetinde kalmıştır. Daha sonra, Anadolu'yu istila eden göçebe Kelt kabilelerinden Galat'ların yerleştiği Galatya'nın bir parçası olmuştur. Bu nedenle " galatların Ata yurdu" olarak da bilinmektedir. M.Ö. 2. yüzyıl başlarında kurulan Galatya Krallığı bir süre Pergamon (Bergama) ve Pontus Krallıklarına bağlı kaldıktan sonra, M.Ö. 85'te Roma'nın korumasına girmiştir.

M.S 395'te Roma İmparatorluğu ikiye bölününce Anadolu, Doğu Roma (Bizans)'ın payına düşmüştür. İslam orduları ve Sasani'ler zaman zaman Bizans elindeki bu bölgeye akınlar yapmış oldukları, ancak bölgeyi devamlı olarak elerinde tutamamışlardır.

ANTİK KENTLER
 

Kerkenez Harabeleri : Hititlerin Hattuşaş' tan sonra ikinci büyük kenti Kerkenez (Keykavus) Kalesi.Sorgun İlçesine yaklaşık 5 km. mesafede bulunan Şahmuratlı Köyü sınırları içerisinde bulunan Kerkenez Harabeleri Şahmuratlı Köyüne 5 km. mesafededir. Harabeler çok geniş bir alanı kaplamaktadır. Med' ler Kerkenes Dağı üzerinde Heredot tarihinde Piterya adıyla anılan yeni büyük bir şehir kurdular. Şehrin surları halen geniş bir alanı kaplamakta ve gözle görülebilmektedir. Yine Heredot' a göre Med' ler ile Lidya' lılar arasında yıllardır uzayıp giden savaşlar burada olmuştur.

Büyüknefes ( Tavium) : Büyüknefes Yozgat-Haydarbeyli yolu üzerindedir. En geç orta Tunç Çağında büyük Kale ve Küçük Kale ile aralarındaki bölgeyi kapsayan büyük bir merkez mevcuttur. Tavium Asur ticaret kolonilerinden (Karum) ile özdeşlenebilir. Kentte tespit edilen kalıntılar kentin demir çağında yoğun bir yerleşim alanı olduğunu göstermiştir. Daha sonraları Helenistik, Galat, Erken Bizans ve Geç Bizans dönemlerine rastlanmaktadır.Erken Bizans döneminde kent en büyük boyutlarına ulaşırken, terk edilmesi Geç Bizans dönemine rastlamaktadır.

Çeşka Yeraltı Şehri : Yozgat'ın, merkez ilçe sınırları içerisinde olup, şehrin kuzeydoğusunda ve Kirazlı Göleti mevkiinde yer almaktadır. Bu yeraltı şehrinin güney, kuzey, ve batı yönünde olmak üzere üç ayrı giriş kapısı bulunmaktadır. Ancak, bu giriş kapıları günümüzde dolmuş olarak bulunmaktadır. Kuzeydeki küçük giriş kapısından alçak ve dar bir galeri ile bir odaya ve odadan yine galeri ile etrafında odalar bulunan bir salona girilmektedir. Salona açılan diğer galerinin dolmuş olduğu görülmektedir.

Alişar Höyüğü : Yozgat' ın 45 km. güneydoğusunda, Yozgat- Sarıkaya İlçesi karayolu üzerinde bulunmaktadır. Bu höyük 1927 yılında Alman Wonder OSTEN tarafından kazılmış ve kazılar 1935 yılına kadar sürdürülmüştür. Burada yapılan kazılarda kalkolitik döneme ait küplere gömülmüş iskeletler, pişmiş topraktan çanak çömleklere, mühürlere, taş ve kemik üzerine iyi işlenmiş insan ve hayvan figürleri bulunmuştur

Divanlı Köyü Mağaraları : Sarayken İlçesi Divanlı Köyünde bulunan mağaralar çeşitli bölmelerden oluşmaktadır. Mağaralar Kayalara oyulduğu gibi,taştan oyma merdivenlerle inilen mağaralar da vardır. Bu mağaraların Bizans dönemine ait olduğu belirtilmektedir.

TARİHİ ESERLER
 

Çapanoğlu Camii : Osmanlı İmparatorluğu döneminde Avrupa etkisinde ortaya çıkan Türk mimari stilinin Anadolu'da meydana getirilen nadide eserlerinden bir tanesidir. İki kısımdan meydana gelen bu caminin birinci kısmı Çapanoğlu Ahmet Paşa'nın büyük oğlu Mustafa bey tarafından Hicri 1193 Miladi 1779 yılında; ikinci kısım ise kardeşi Süleyman bey tarafından Hicri 1209 Miladi 1794 - 95 yıllarında yaptırılmıştır. Mimarının kim olduğu bilinmemektedir.

Başçavuş Camii : 1800-1801 yıllarında Çapanoğlu Süleyman Bey'in Başçavuşu Halil Ağa tarafından yaptırılmıştır.

Kayyumzade (Demirci Ali Efendi) Camii : 1804 yılında Cevheri Ali Efendi tarafından yaptırıldığı yazıtından anlaşılmaktadır.

Cevheri (Cevahir) Ali Efendi Camii : Yazıtına göre 1788 yılında Çapanoğulları döneminde Cevahir (Cevheri) Ali Efendi tarafından Hacı Mehmet Ağa adına yaptırılmıştır. Revaklı bölümün içinde bir lahit yer alır.

Kızıltepe Köyü Camii : Yazıtına göre 1816-1817 tarihinde Halil Ağa'nın karısı Ayşe Hanım tarafından yaptırılmıştır.

Osmanpaşa Türbesi : Merkez İlçe Osmanpaşa Kasabasındadır. Camiye bitişik,kubbeli,kubik,moloz taş yapıdadır. Yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte yapı içindeki sandukadan 1240 tan sonra yapıldığı anlaşılmaktadır. Yapı içerisinde dört sanduka vardır. En eski sanduka,Emir Sultan Şeref'ud din İsmail bin Muhammed'e aittir.

Görpeli Türbesi : Merkez İlçenin Görpeli Köyündedir. Türbenin yanında bir çeşme mahzeni bulunmaktadır.

Ali Çelebi Türbesi : Akdağmadeni Çalışkan köyündeki türbenin 1466 veya 1467 tarihleri arasında yapıldığı sanılmaktadır. Türbe içinde ve dışında birer mezar taşı vardır. Ayrıca türbe içinde el yazmalı kitap sayfalarına rastlanan kare planlı beşik tonozlu örtülü esas odası mezar odası toprak altında kalmıştır.

Mahmut Çelebi Türbesi : Çalışkan köyündeki ikinci türbedir. Kubbesi ve üst kısmı yıkık olan türbenin diğer türbeden farkı ebatları bakımından daha büyük olmasıdır.1477 de yapılan türbe Mahmut çelebiye aittir. Yapıda devşirme malzeme kullanılmıştır.

Saat Kulesi : 1908 yılında Şakir usta tarafından yapılmıştır. Şehrin orta yerinde kurulmuş, kare pirizma şeklinde uzun bir kuledir. Enine silmelerle altı kata bölünen kulenin üst kısmı şerefe gibi bir terasla çevrilidir. En üst kısımda çan şeklinde bir külah vardır. Saat çanı 250 kg. ağırlığında olup, her yarım ve tam saatte isabetli olarak vurur. Kuleye çıkış kuzeyden, yuvarlak kemerli kapıdan olur. Şerefeli kısmın altında üç kat aşağı doğru her katta küçük yuvarlak kemerli bir pencere bulunur.

Çerkez Bey Türbesi : Çayıralan' dadır 1855 e tarihlenen türbe,kare kaide üzerine oturan,sekizgen prizma gövdeli,kuzeye açılan eyvanlı ve kubbelidir. Osmanlı türbeleri gibi yalın katlı ve kubbelidir.

Kubbeli Cami : Çerkezbey türbesinin yanındadır. Caminin orijinal kitabesi bulunmamasına karşın,son cemaat yerinde hareme giriş kapısı üzerinde 1152 yılında yapıldığı yazılıdır

Şah Sultan Hatun Türbesi : Çandır' dadır 1500 yılında yapılan türbe Dulkadirli Beyi Alauddevle'nin oğlu Şahruh'un karısı Şahsultan'a aittir

Saray Köyü Çapanoğlu Camii : Yozgat'ın 20 km. batısında Ankara-Yozgat yolu üzerindeki Saray Köyündeki camii 1765 de Kapucubaşı Çapanoğlu Ahmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. 1957 te tek şerefeli minaresi ilave edilmiştir.

Çinçinli Sultan Hanı : Saraykent İlçe merkezinin 16 km. kuzeyindedir. 1221 yılında Valide Sultan Mahperi Hatun tarafından yaptırılmıştır. Moloz taş ve üzeri kesme taş kaplama bir yapıdır. Üst örtüsü tamamen yıkılmıştır. Duvarların bir kısmı ayakta durmaktadır.

Kilise : Kesme Taştan yapılmış büyük bir kilisedir. Kilise tavanındaki Hz. İsa resmi tahrip görmüştür. Kilisenin girişleri yıkılmış durumdadır.

Karabıyık Köprüsü : Yozgat-Şefaatli yolunun 38. Km.sinde Kanak Suyu üzerinde kurulmuştur. Yavuz Sultan Selim tarafından Mısır seferine giderken (1516) yaptırılmıştır. Ayaklar üzerinde oturan üç sivri kemerli,iki alçak mahmuzlu,60 cm. yüksekliğinde korkuluk duvarı ile uçlarda ve ortada baba taşları olan,beyaz kesme taştan yapılmış bir köprüdür. 54 m. boyunda 4.5 m. eninde olan köprünün ortasına doğru bir harpuşluk fark edilir.

Behramşah Kalesi : Çalışkan köyünün kuzeyinde bulunan yüksek bir kaledir. Gıyaseddin Keykavus emirlerinden Necmeddin Behram Şahı Candar'a ait olan kale, 13. Yüzyılın ilk yarısında yapılmıştır. Kalenin birçok kısmı yıkık ve harap,batı ve güney duvarları ayaktadır. Yüksek kale duvarları,moloz taş üzerine kesme taş kaplıdır. İçte tuğla gibi çaprazlama dizilerle sıralanarak zigzaz duvar dolgusunu oluşturmuştur.

SAĞLIK TURİZMİ
 

Sarıkaya Kaplıcaları : Yozgat'ın 80 km. güneydoğusundaki Sarıkaya İlçesindedir.Sarıkaya ilçesi 600 yatak kapasitesiyle Yozgat İlinin en çok yatak kapasitesine sahip ilçedir.İlçeye ulaşım oldukça kolaydır. Yozgat'tan olduğu gibi Ankara'dan da her saat otobüs vardır.

Romatizmal ağrılar, Artroz (Eklem Kireçlenmeleri), Kalça-Eklemi Kireçlenmeleri, Deyeneratif Romatizmalar, Bel fıtıkları ve buna bağlı Siyatik ağrıları, Ağrılı kadın hastalıkları, Kadınların enfeksiyon sekeline bağlı olarak süregelen akıntılar, Spastik ağrılar, Spastik kolitler, Böbrek taşlarının düşmesinde üreter üzerinde spazmalitik etki, Karaciğer ve Safra kesesi taşları, Cilt hastalıkları gibi rahatsızlıklara iyi geldiği saptanmıştır.

Boğzlıyan Bahariye Kaplıcaları ( Cavlak ) : Yozgat'ın 90 Km. güneyinde, Boğazlıyan İlçesindedir. Boğazlıyan ilçesinde 100 yatak kapasiteli konaklama tesisleri mevcuttur. İlçeye Ankara'dan ve Yozgat' tan her saat otobüsle ulaşım mümkündür. Ayrıca; Kapadokya-Hattuşaş arasını birbirine bağlayan Atatürk yolu (tur güzergahı) üzerindedir.

Kırık-Çıkık rahatsızlıkları, Kadın hastalıkları , Kronik Bronşit, Üst Solunum Yolları Rahatsızlıkları, Safra kesesi Taşları , Karaciğer ve mide rahatsızlıkları, Ağrıların Dindirilmesinde etkili olmaktadır.

Sorgun Kaplıcaları : Yozgat'ın 33 km. doğusundaki Sorgun İlçesinde dir. Doğuyu batıya bağlayan E 88 karayolu Sorgun İlçesi merkezinden geçmesi nedeniyle ulaşımı oldukça kolaydır. Ankara ve Yozgat'tan da her saat otobüs vardır.

Kronik İltihaplı Hastalıklar, Spazm Benzeri Hastalıklar, Kırık-Çıkık rahatsızlıkları , Ağrılı kadın Hastalıkları, Romatizmal Ağrılar ve Radyoterapik yönden iyi geldiği saptanmıştır.

Yerköy Kaplıcaları : Yozgat'ın 34 km. batısında Yerköy ilçesinde dir. Kaplıca merkezinde yapılan kazılarda, çeşitli tarihi eserler ortaya çıkarılmıştır. Bu eserlerden anlaşılacağı üzere kaplıca alanının eski dönemlerde de kullanıldığı anlaşılmaktadır. Halk arasında Uyuz hamamı olarak bilinen yörede, kaplıca sularının oluşturduğu birikintide çamur banyosu biçiminde kullanılmaktadır.Kaplıca alanında ve ilçede turizme hizmet veren çeşitli tesisler mevcuttur.Yerköy ilçesi, doğuyu batıya bağlayan E 88 karayolu üzerinde olması nedeniyle ulaşımı oldukça kolaydır. Ankara ve Yozgat' tan her saat otobüsle ulaşımın yanında demiryolu ile ulaşmak ta mümkündür.Yerköy İlçesi 300 yatak kapasitesine sahiptir.

Nevrit, Nevralji, Kırık-Çıkık rahatsızlıkları , Kadın Hastalıkları, Romatizmal Hastalıklar, Kronik Romatizmal Hastalıklar, Çeşitli Ağrılar, Cilt hastalıkları ve Çamur Banyosu yapma imkanı mevcuttur.

Saraykent Kaplıcaları : Yozgat' ın 71 km. doğusundaki Saraykent ilçesindedir. Saraykent İlçesi doğuyu batıya bağlayan E 88 karayolu üzerinde olması nedeniyle ulaşımı oldukça kolaydır. Yozgat' tan değişik saatlerde dolmuş kalkmaktadır. Ankara'dan, Sivas'tan otobüslerle de ulaşmak mümkündür. Saraykent İlçesi 80 yatak kapasitesine sahiptir.

Romatizmal Hastalıklar, Kırık-Çıkık rahatsızlıkları, Kadın Hastalıkları, Nevrit ve Polinevritler vb hastalıklar.

DOĞAL GÜZELLİKLER
 

Bozok Yaylası : Yozgat İli topraklarının bulunduğu bölge Bozok Yaylası olarak adlandırılır. Kızılırmak yayı içerisinde kalan yayla,delice ırmağı ve Çorum suyuna karışan vadilerle yarılmış hafif dalgalı düzlükler meydana getirirler. Bu yayla doğuda Akdağlara dayanır, kuzeydoğuda Deveci dağının batıya doğru ilerleyen kolları düzlükler arasında kaybolur. Bozok yaylasının yükseltisi 1200-1400 m. arasındadır.

Hisarbeyli (Yoğurt Yurdu) Yaylası : Akdağ ormanları içerisindedir. Hasbek-Hisarbeyli-Akdağmadeni yolu içerisinden geçmektedir. İki tepe arasından büyükçe bir dere akar. Tepenin bir yanı çamlarla diğer yanı küçük bitki örtüleriyle kaplıdır. Hasbek ve Hisarbeylilerin yaz aylarında çıktıkları yayla konumundadır. Soğuk su kaynakları çok fazladır. Hafta sonlarında Kayseri ve çevre halkının piknik alanıdır. Yoğurduyla ünlüdür.

Cehirlik : Yozgat-Boğazkale (Hattuşaş) yolu üzerindedir. Yozgat’a 2 km. uzaklıktadır. Gelin Kayası ve Yabani Laleleriyle ünlüdür. İlkbaharda açmaya başlayan laleler yaz boyunca Cehriliğe ayrı bir güzellik katmaktadır. Halk arasında Laleler Ülkesi olarak bilinen Hollanda’ya lale tohumlarının (soğanlarının) buradan götürüldüğü söylenmektedir.

Kadıpınarı : Akdağ ormanları içerisinde çok geniş bir alana yayılan çam, meşe ve çeşitli ağaç türleri, temiz soğuk suları ve çeşitli av hayvanları bulunan bir bölgedir. Akdağmadeni İlçesinin kuzeybatısında ilçeye 2 km. mesafededir. Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nce orman içi dinlenme tesisi programına alınmış,çevre düzenlemesi, otantik yapıda kır gazinosu,dinlenme evleri,yağmur barınağı ocaklar ve vc gibi tesisler yapılmıştır.Bölgede geyik üretme çiftliği bulunmaktadır.

Şebekpınarı Piknik Alanı : Aydıncık-Eymir yolu üzerinde yer alan Şebek Pınarı piknik alanı Aydıncık İlçesinin 1 km. güneyinde yer almaktadır. Daşlı dağlar olarak bilinen dağların Aydıncık’a bakan 1700 m. yükseklikteki Gezbel Tepesinde yer almaktadır. Denizden yüksekliği 1500 m.dir. Yıllardan beri piknik alanı olarak kullanılan Şebekpınarı ve çevresi Milli Parklar Genel Müdürlüğünce Şebek Ormaniçi Dinlenme Yeri olarak çevre düzenlemesi yapılmıştır. arınağı, wc gibi tesisler yapılmıştır.

Yozgat Çamlığı Milli Parkı : İç Anadolu bölgesinde,Yozgat ilinin güneyinde uzanan tepeler üzerinde yer alan Milli Park,Yozgat'a 5 km. uzaklıktadır. 264 Ha.lık alanı kaplayan Milli Park, İç Anadolu'da insan etkisi ile meydana gelen (antropojen) step içerisinde yer alan sayılı orman adalarından biridir. Ortalama yükseltisi 1350 m. olan sahadaki arazinin morfolojik özelliklerini tepeler, sırtta ve vadilerde parçalanmış dalgalı düzlükler meydana getirmektedir. Milli Parkta günübirlik piknik yapılabilir. Çadır ve karavanla konaklama yapılabilir.

Akdağmadeni Ormanları : Çok geniş bir alana yayılan,içerisinde çam,meşe ve değişik ağaç türleri temiz soğuk suları,çeşitli av hayvanlarıyla ünlü bir bölgedir. Bu bölge bahar aylarından başlayarak büyük bir hareketlilik gösterir. Bölge insanlarının yaylalarına gidişi yaz ve bahar aylarını yaylalarında geçirerek havaların soğumasıyla yaylalardan göçleri bu yöreye ayrı bir güzellik katmaktadır. Sıcak havalarda çevreden gelen insanlar soğuksu pınarlarının başında eğlenerek vakit geçirirler.

Çayıralan Ormanları : İlin güneydoğusunda yer alan Çayıralan İlçesi dolaylarında karaçam,ladin,meşe ve kavak ağaçlarından oluşan gür ormanlar vardır. İçme suyu ve otopark mevcuttur. Orman içerisine çeşitli yollar girmekte olup olup,dinlenme yeri olarak su ve havasıyla aranılan bir bölgedir.

Kazankaya Vadisi (Kanyonu) : Aydıncık İlçe merkezine 10 km. uzaklıktaki Kazankaya Kasabası sınırları içerisindedir. Girişi Kazankaya Kasabasında başlayan kanyonun uzunluğu 10 km.dir. Yeşil ırmağın bir kolu olan Çekerek ırmağının içinden geçtiği kanyonda kayalara işlenmiş eserlere ve mağaralara rastlanmaktadır. Vadide doğal hayat gözlemlemek ve yürüyüş sporu yapmak,balık avcılığı sporu yapmak ve mevsime göre Dağcılık sporu yapmak için uygun bir alandır. Kazankaya Belediyesi tarafından her yıl festival düzenlenmektedir. Kazankaya Vadisinde Helenistik döneme ait yerleşim izleri bulunmaktadır.

Karanlık Dere Vadisi : İlimizin Şefaatli İlçesi ile Yerköy İlçesine boylu boyunca uzanan ve içerisinden Delice ırmağı geçen kenar bahçelikleri özellikle ayvalıklarıyla meşhur olan vadi, gezi sporu, bisiklet sporu ve av sporuna uygun bir alan olup,güzel bir piknik ve mesire alanıdır. Sportif amaçlı Bisiklet Sporu Parkur alanı olarak belirlenmiştir.

SPORTİF AKTİVİTELER
 

Doğa Yürüyüşleri : Aydıncık İlçesi Kazankaya Vadisi rafting, trekking ve doğa yürüyüşü alanı olarak, Yahyasaray Barajı Gölü, Gelingüllü Barajı Gölü su sporları ve olta balıkçılığı amacıyla kullanılacak alanlardandır.

Avcılık : Çamlık Milli Parkında bulunan domuz ve il genelinde yaşayan güzel keklik, toy, bıldırcın, tilki gibi hayvanları av sezonu boyunca avlanabilir.

MÜZELER
 

Arkeoloji Müzesi ( Karslıoğlu Konağı ) : 1883 yılında inşa edilen konak, 1925 yılında Vali Konağı olmuş, Ali Rıza Beyle Vali Baran Beyler ikamet etmiştir. Diğer taraftan Atatürk Yozgat'a ikinci gelişinde bu konakta ağırlanmıştır. 1936 yılından itibaren bina konut olarak kullanılmıştır.Dikdörtgene yakın kara planlı ve iki katlı olan binanın tavan ve tabanı ahşap olup, kesme taş duvarlar, ahşap karkas taşıyıcı sistem arasına taş dolgu ile örülmüş, Bağdadi sıvalıdır. Binada yörenin en güzel oyma işçiliğini kapı, yüklük ve tavanlarda görmek mümkündür.

Etnoğrafya Müzesi (Nizamoğlu Konağı) : Yozgat'ın Emniyet Caddesinde yer alan, oldukça sağlam durumda kalmış, iki katlı olan eser, 1871 'de yapılmıştır. Konak şimdi Etnografya Müzesi olarak kullanılmakta 1985 yılında ziyarete açılan müzede 990'nı teşhirde olmak üzere 4000 eser bulunmaktadır