Tokat

			Okunma
			120

TOKAT
 

Tokat, Orta Karadeniz Bölgesinin iç kesiminde yer alan, tarihi kültürel ve doğal güzelliklerini koruyarak günümüze kadar taşıyan ender bir Anadolu şehridir. Zengin doğal kaynakları, stratejik konumu dolayısı ile, beyliklerin, devletlerin ve imparatorlukların yaşama alanı olmuştur. Orta karadeniz dağlarından güneye, Anadolu'nun içlerine doğru, değişik rakımlarda dizi dizi yaylalar, ovalar, bağ ve bahçeler içindeki akarsularıyla, Dünyada benzeri az olan bu cennet İlimiz, canlı ve zengin tarihinin izlerini bugün de yaşatmaktadır.

Kuzeyinde Samsun, Kuzeydoğusunda Ordu, Güney ve Güney Doğusunda Sivas, Güneybatısında Yozgat, Batısında Amasya, topraklarıyla çevrili olan ilimiz, Yeşilırmak'ın bereketli vadisinin üzerinde kurulmuş olmasının verdiği avantajıyla, tarihi boyunca önemli bir yerleşim merkezi olma özelliğini göstermiştir.

TARİHİ ESERLER
 

TOKAT KALESİ : Şehrin ortasında dik ve sarp kayalar üzerine savunma amaçlı kurulan kale, tarihi boyunca önemli kişilerin muhafazası ve hapishane amacıyla kullanılmıştır.Tarih boyunca önce Selçuklular, daha sonra da Osmanlılar tarafından restore edilmiş.Üzerinde mescid ve levazım depolarıyla kale komutanın evi bulunmaktadır.Kalenin içinden şehre kadar inen Ceylan yolu ismiyle bilinen 362 basamaklı bir merdiven olduğu bilinmektedir.M.S.5. veya 6.yüzyılda kurulduğu sanılmaktadır.Kaleden Tokat'ın manzarası mükemmeldir.

HANLAR : 1631 yılında yaptırılan Taşhan büyük bir Osmanlı eseridir.112 odası ve bir mescidi bulunur. Sulusokak' ta Bedesten yanında yer alan Suluhan ,halen Belediye Aşevi olarak hizmet vermektedir. Paşahan, Sulusokağın sonundadır.1.Sultan Mahmut zamanında 1752 yılında yaptırılmıştır. Takyeciler Camiinin güneyinde bulunan Deveci Han harap durumdadır.

BEDESTEN VE ARASTA : Takyeciler camiinin doğusundadır.Evliya çelebinin "Sultan çarşısı kadar güzel bir çarşıdır.Halep ve Bursa çarşıları gibi gayet tertipli kurulmuştur."dediği Bedestenler, İstanbul kapalı çarşısının Bedesten bölümüne çok benzerliği vardır.

SAAT KULESİ : Behzat semtinde şehrin her yanından görülebilecek şekilde 1902 yılında yapılmıştır.Kapısı güney yönünde olup yüksekliği 33.metredir.Kesme taştan inşa edilmiştir.

ÇUKUR MEDRESE : 1152 yılında yapılmıştır.En önemli özelliği 14 metre çapındaki tromplu kubbesinin ortasında 10 metreye yakın açıklığın olmasıdır.Anadolu'nun ilk medreselerinden biridir.

HIDIRLIK KÖPRÜSÜ : Şehrin kuzeyinde Yeşilırmak üzerindedir.Selçuklu dönemi eserlerinden olan Köprü, kesme taştan yapılmış olup, 5 kemerli 151 metre uzunluğunda ve 7 metre enindedir.Halen kullanılmaktadır.

LEYLEKLİ KÖPRÜ : Niksar İlçesi Çanakçı deresi üzerinde Arasta çarşısı çıkışında yer alan köprü yarım daire kemerli ,t ek gözlü ve Kesme taştan yapılmıştır.Köprünün kemer kısmındaki taş üzerinde ağzında yılan tutan bir leylek rölfeyi bulunmaktadır.Köprünün mimari yapısı göz önüne alındığında Roma döneminde yapıldığı tahmin edilmektedir.

PAZAR KÖPRÜSÜ : Tokat Turhal yolunu Yeşilırmak üzerinden Pazar'a bağlayan köprü, Selçuklu Dönemi eseridir.

TALAZAN KÖPRÜSÜ : Niksar-Erbaa yolu 15.km' de . Kelkit suyu üzerinde kesme taştan, sivri kemerli, yedi gözlü ve su basmanları sivri mahruz şeklinde ,1200-1220 tarihleri arasında inşa edildiği sanılan Talazan Köprüsü, Selçuklu mimarisinin özelliklerini taşır.

NİKSAR KALESİ : Niksar ilçe merkezinde yer alan Niksar Kalesi, ilk defa Roma döneminde kurulmuş, Bizans döneminde büyütülmüş, İslami dönemlerde de tahkim edilmiştir.İlçeye hakim konumda olan kalede, medrese, 2 hamam, 2 mescit, 2 kilise ve hapishane kalıntıları bulunmaktadır.

ZİLE KALESİ : Zile ilçe merkezinde yer alan Zile Kalesi, antik çağlarda kurulmuş, bir höyük üzerinde inşa edilmiş, Akropol özelliğine sahip Roma Kalesidir.Kalenin kuzey doğusunda kayalıklara oyulmuş, Roma dönemine ait küçük bir tiyatro bulunmaktadır.Ünlü Kumandan J.Sezar’ın yaptığı savaş sonucunda söylediği ve “Veni, Vidi, Vici” (Geldim,Gördüm,Yendim.) sözünü, Zile Kalesinde söylediği rivayet olunmaktadır.

MAHPERİ HATUN KERVANSARAYI : 1288 yılında 1.Alaattin Keykubat ‘ın eşi Mahperi Hatun tarafından yaptırılmıştır.Açık ve kapalı bölümlerden oluşan “Sultan Hanları” tarzının önemli örneklerinden biridir.Kapalı bölümün üst örtüsü çökmüştür.İç Anadolu’yu Karadeniz’e bağlayan kervan yolu güzergahı üzerindedir.

İNANÇ TURİZMİ
 

ALİ PAŞA CAMİİ : Şehir merkezindedir.II.Selim zamanında 1572 yılında yaptırılmıştır.Cami, hamam ve türbeden oluşan külliyedir.Ali Paşanın eşi ve oğlu Mustafa Bey 'in türbeleri de camii avlusundadır.16.Yüzyıl Osmanlı Camii mimarisinin özelliklerini taşıyan ve Mimar Sinan ekolünde dir

BEHZAT CAMİİ : İl merkezinde Behzat çarşısında Behzat çayı yanındadır.Kanuni Sultan Süleyman zamanında hoca Behzat tarafından 1535 yılında yaptırılmıştır.Kesme taştan güzel bir minaresi vardır. Camiinin yanındaki mezar Hacı Behzat'a aittir.

MEYDAN CAMİİ : Sultan 11.Beyazıt'ın annesi Gülbahar Hatun adına yaptırdığı camii kayıtlarda "Hatuniye Cami" olarak geçmektedir. 1485 yılında yaptırılmıştır.Tokat'ta yapılmış en güzel Osmanlı eserlerinden birisidir.Kesme taştan inşa edilmiş, ana mekan üzerinde tek minaresi ve 6 sütundan oluşan 5 kubbeli son cemaat yeri vardır.Meydan camiinin Selçuklu tarzı Skalaktitlerle işlenmiş mermer portalı ve künde kari tekniğinde yapılmış ahşap kapı kanatları birer sanat şaheseridir.

ULU CAMİİ : Tokat'ta orijinalliğini en fazla koruyan tarihi eserlerden biri olan Ulu Camii, moloz ve kesme taşlardan yapılmıştır.Üst örtüyü taşıyan dörtgen ayak ve ayakları birbirine bağlayan kemer yüzeylerinde orijinal kalem işi süslemeler yer almaktadır.Ahşap üst örtüde künde kari tekniğinde yazılmış ahşap panolar ve yaldızlı boyalı bezemeler muhteşem bir görüntüye sahiptir

TAKYECİLER CAMİİ : Diğer camilere göre değişik üslubu olan Takyeciler Camiinin yapıldığı tarih bilinmemektedir.Camide moloz ve kesme taştan yapılmış mekan ve kolonlar üzerinde 9 kubbe bulunmaktadır.

GARİPLER CAMİİ : Pazarcık mahallesinde bulunan Garipler Camii Tokat'ın en eski camisidir.Danişment Gümüştekin Ahmet Gazi tarafından 1074 yılında yaptırmıştır.Orijinal minaresi XI.yüzyıl Türk tuğla işçiliğinin güzel örneklerinden biridir.Renkli çinilerle süslenmiştir.

SENTİMUR TÜRBESİ : G.O.P Bulvarı üzerinde,Moğol emirlerinden Sentimuroğlu Nurettin' e aittir. 1314 yılında yapılmıştır.Türbe içerisinde Moğol emiri Sentimur oğlu Nurettin'in mezarı bulunmaktadır.

ALİ TUSİ TÜRBESİ : 1233 yılında Selçuklu Devlet adamı Ali El Tusi tarafından kendisi için yaptırılmıştır.

SÜMBÜL BABA ZAVİYESİ : 1291 yılında yapılmıştır.Selçuklu mimarisinde az rastlanan asimetrik planına göre en ilginç yanı portalıdır.Gök mermerden yapılmış stalaktitli portalin çevresini bitkisel motifli rölyef bordür çevrelemektedir

NİKSAR ULU CAMİİ : İlçe merkezi Ulu Camii mahallesindeki yapı 1145 yılında Cepnizade Hasanbey tarafından yaptırılmış bir Danişmendli dönemi eseridir.Dikdörtgen planlı olup iç mekan dört sıra ayakla 5 sahına ayrılmıştır.Anadolu’nun iyi durumda ayakta kalabilen eski camilerinden birisidir.

ÇÖREĞİBÜYÜK CAMİİ : Niksar ilçe merkezindedir.İlhanlı’ lardan kalan en önemli eserdir.Ebu Sait Bahadır Han zamanında Tekke ve Zaviye olarak yapılan bu eser, 1939 ve 1942 yer sarsıntılarında yakılmış, sadece porteli ayakta kalmıştır.Yıkılan bölümler 1957 yılında camii olarak yeniden restore edilmiştir.Camiinin en ilginç yanı, portal skalaktitlerinin orta yerinde bulunan çömelmiş ceylan rölfeyidir.Camiye Çöreğibüyük denmesinin nedeni, Portal alnında bulunan iki adet kabartma büyük rozetlerdir.

Ayrıca Tokat ilinde bulunan diğer tarihi camiilerden bazıları şunlardır.Zile İlçesinde ; Ulu Camii 1267 yılında Mehmet Zaluli tarafından yaptırılmıştır. Boyacı Hasan Ağa Camii 1497 yılında Sultan Hocaoğlu Ali tarafından yaptırılmıştır Turhal İlçesinde ; Turhal Kalesinin yanında Kesik Baş camii, Ulu Camii, Ali Yusuf Baba, Şeyh Şehabettin, Nurullah Efendi türbeleri bulunmaktadır. Erbaa ilçesi Akça kasaba merkezinde bulunan camiinin kitabesi olmadığından yapım tarihi tam olarak bilinmemektedir.Silahtar Ömer Paşa tarafından 1688 yılında yapıldığı sanılmaktadır

KİLİSE VE KALINTILARI : Niksar Kale Kilisesi Selçuklu Dönemi , Tama Torgus Kilisesi Bizans Dönemi , Erbaa Kilise kalıntısı Bizans Dönemi ,

DOĞAL GÜZELLİKLER
 

BALLICA MAĞARASI : Doğanın gizemli gücünün en büyük örneğidir Ballıca Mağarası, Pazar ilçesinden Akdağ' ın doruğuna doğru uzanan yolun 8.km' sinde yer almaktadır.680 metre boyu, 94 metre yüksekliği vardır. Mağara içindeki sarkıt, dikit, sütun, duvar ve örgü damlataşları, Mağara gülleri ve iğneleri, damlataş havuzları ve soğan sarkıtlarıyla dünyanın oluşum yönünden en zengin ve ve en güzel mağaralarından biri kabul edilen Ballıca Mağarasını, gezerken büyüleneceksiniz.Mağaranın ziyarete kapalı yerleri gezilen yerlerinden daha fazla.Yaz kış mağara içerisindeki sıcaklığın 18-19 derecedir.1080 metre rakım yükseklikteki mağara girişi yanında Valilikçe yaptırılan ahşap kafeterya ve dinlenme tesisleri bulunur.

ZİNAV GÖLÜ : Reşadiye İlçesinin Yolüstü ( Meğedün) Köyüne 3 Km uzaklıktadır.Gölün suları tatlıdır.Göl bir dere ve küçük sularla beslenir.Ortalama 1.5 km2 alana sahiptir.Kenarında bataklık yerler yoktur.Ortalama derinlik 10-15 m. Civarındadır.Etrafı korunmaya alınmış orman alanıdır.Gölde kızılkanat denilen çok lezzetli bir tatlı su balık türü yaşamaktadır.

KAZ GÖLÜ : Tamamına yakını sazlıklarla kaplı olan Kaz Gölü, saksağan, akleylek, angıt, alaca balıkçıl, akkuyruk, sallayan, karatavuk, küçük batağan gibi onlarca çeşit kuşu barındırır .Orman Bakanlığınca Kaz Gölü Yaban Hayatı Koruma Sahası olarak tefrik edilerek avlanma yasaklanmıştır.

GÖLLÜ KÖY GÖLÜ : Reşadiye ilçesinin aynı isimle anılan köyü sınırları içerisinde yer alan göl doğal bir güzelliğe sahiptir.

GIJ GIJ TEPESİ : Tokatlıların serinlemek için çıktıkları, çam kokularının buram buram yayıldığı, Tokat'ı adeta uçaktan seyrediyor havası veren olağanüstü güzellikte bir mesire yeridir.

GÜMENEK : tarihi Komana Pontika yerleşim yeri üzerinde yer alır.Tokat'a 10 km .mesafededir.Tozanlı çayının etrafını çevreleyen asırlık ulu ağaçlarıyla hafta sonları Tokatlıların ilk uğrak yeridir.

YAYLA TURİZMİ
 

TOPÇAM YAYLASI : Tokat il merkezine 15.km ve 1600 metre yükseklikteki Topçam yaylası temiz havası ve gür ormanları ile olağanüstü bir güzelliğe sahiptir.

SELEMEN YAYLASI : 1514 yılında çaldıran seferine çıkan Yavuz Sultan Selim, ordusu ile bu yaylada konaklamış ve Cuma namazını bu yaylada kılmıştır.O günden günümüze kadar ilkbahardan itibaren ilk kar düşene kadar her Cuma günü Selemen 'de yayla pazarı kurulmaktadır.Kurulan pazarda hala mübadele usulü alışverişin yapılıyor olması, yörenin kültürel zenginliğini gösterir.

BATMANTAŞ YAYLASI : İl merkezine 28 km uzaklıkta ve 1850 metre yükseklikteki Batmantaş Yaylası sık ve gür çam ormanları tertemiz yayla havası ve buz gibi suları vardır.

AKBELEN ( BİZERİ) YAYLASI : Tokat il merkezine 29 km uzaklıktadır.Çevrenin en büyük yaylasıdır.(1740 metre).Çim kayağına uygun geniş kırsal alanı, çam ve kayın ağaçlarından oluşan muhteşem manzaralı ormanlarla çevrilidir.

DUMANLI YAYLASI : İl merkezine 70 km. uzaklıkta ve 2578 metre yükseklikteki Dumanlı yaylasında rengarenk yayla çiçekleri ile bezelidir.Dumanlı yaylası zinciri çevresinde başta Çatak Yaylası olmak üzere 40 dan fazla yayla bulunmaktadır.

ÇAMİÇİ YAYLASI : Tokat'ın Karadeniz' e açılan dağları üzerinde bulunan Çamiçi yaylası yazın konaklama hizmeti vermektedir.Her yıl Niksar Belediyesince Çamiçi yayla şenlikleri burada düzenlenmektedir.Çamiçi yaylasında Turizm Bakanlığından yatırım belgeli tesis yanında nitelikli apart konaklama yerleri ve lokantalar yaz kış hizmet sunmaktadır.

SAĞLIK TURİZMİ
 

SULUSARAY KAPLICALARI : Kaplıcalar yılın her gününde hizmet verebilecek donanımlara sahiptir.Yıkanma havuzları, otel ve 20 adet moteliyle, lokanta ve gazinosuyla konuklarına hizmet veren Sulusaray Kaplıcaları, romatizmal, kadın hastalıkları, mide ve bağırsak hastalıkları, karaciğer hastalıkları gibi bir çok hastalığa iyi gelmektedir.Kaplıcalarda önceden rezervasyon yapılmaktadır.

REŞADİYE KAPLICALARI : Çıktığı noktadaki sıcaklığı 48-49 derece olan kaplıca suyu felçli hastalara, böbrek hastalılarına, kireçlenmelere ve romatizmal hastalıklara iyi gelmektedir.Son derece modern, otel, villa, apart otel, bungalov evleri , yüzme havuzlar, sosyal ve spor tesisleri ile hizmet veren kaplıcalara önceden rezervasyon yapılmaktadır.Yeni yapılan tesisleriyle Reşadiye Kaplıcaları bölgemizde Termal merkez konumundadır

ANTİK KENTLER VE ÖREN YERLERİ
 

SEBASTAPOLİS : Sulusaray ilçe merkezinde yer alan antik kentin tarihi ilk Tunç Çağına kadar uzanmaktadır.Tokat Müze Müdürlüğünce yapılan kurtarma ve sondaj çalışmaları sonucunda kentin Helenistik Roma ve Bizans dönemlerinde de önemli bir yerleşim merkezi olduğu anlaşılmıştır. Kentin ana merkezinde sur ile çevrili olduğu görülmüş,sur içerisnde yapılan kazı sonucu bir hamam ve kilise ortaya çıkmıştır.İlçenin çeşitli yerlerinde yapılan kazılar sonucu pek çok yapı taşı bulunmuştur.Bazı taşların üzerine insan ve hayvan figürü işlenmiştir.Yine bazı taşların üzerinde de haç işareti bulunmaktadır.Kilisenin tabanı küçük mozaikler kullanılarak süslemeli bir şekilde yapılmıştır.İlçede Helenistik Roma ve Bizans dönemine ait yapı taşlarından oluşturulan açık hava müzesi ve mozaikten insan yüzü figürü bulunan mozaik müzesi ziyaretçilerin lgisini çekmektedir.

KOMANA : Tokat'ın Roma ve Bizans Dönemindeki yerleşim merkezidir.Günümüzde Gümenek mesire yeri olarak bilinmektedir.1940'larda yapılan araştırmada Helenistik ve Roma çağlarına ait kalıntılar bulunmuştur.Kentin içinde tapınak ve sarayların bulunduğu anlaşılmaktadır.

BOYUNPINAR : Artova ilçe sınırları içerisinde yer alan Boyunpınar Köyünde Kalkaolotik Döneme ait höyük bulunmaktadır.1952 yılında yapılan bir araştırma da höyüğün ilk üç katmanı altında kalkolitik dönem kültür ve sanatına ait kırmızı, kahverengi, siyah astarlı seramik çanak çömlekler bulunmuştur.Ayrıca Boyunpınar Köyü Özündürük mevkiinde yumuşak kayaların oyulmasıyla oluşmuş, sığınak ve ibadet amacıyla kullanılmış 3 katlı yer altı yerleşim merkezi ortaya çıkartılmıştır.

HOROZTEPE : Erbaa ilçesi sınırları içerisinde yer alan Horoztepe de M.Ö.3000 yılına ait bir mezar ortaya çıkarılmıştır.Bu mezarlıkta madeni ve altın süs eşyaları bulunmuştur.Bu eşyalar arasında en önemli olanı, altın ve bronzdan yapılmış çocuğunu emziren kadın heykelciğidir.Bu paha biçilmez eser halen Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde teşhir edilmektedir.Daha sonraki yıllarda Horoztepe' de yapılan kazılar sonucunda M.Ö.4000 yıllarına ait bulgular ele geçirilmiştir.Bu bölgede yapılan kaçak kazılar sonucu çıkartılan eserler, halen dünyanın değişik müzelerinde sergilenmektedir.

NİKSAR : Niksar ( Neocaeseria) Antik kentin üzerinde bugünkü ilçe merkezi bulunmaktadır.Müze Müdürlüğünün Niksar'da bulunan Harmancık, kültür ve leylekli çeşme mahallerinde yaptığı kazıda ortaya çıkartılan mezar kalıntılarına göre bu şehrin tarihi belirlenmektedir.Niksar, Roma ve Bizans dönemlerinde işgal edilmiş, daha sonra Anadolu Selçuklu Döneminde çok önemli bir merkez olmuştur.Ayrıca bir dönemde Danişment Devletine başkent olmuştur.

BOLUS ( AKTEPE HÖYÜĞÜ) : Tokat merkez Çamlıbel kasabası yakınındadır.Bugünkü köy eski Tunç, Hitit ve Frig Dönemlerini ihtiva eden büyük bir höyük üzerindedir.

MAŞAT TEPE : Almus Baraj Gölünün sular altında bıraktığı geniş düzlüğe hakim tepedir.Yapılan kazılar sonucu ortaya çıkartılan seramikler buranın antik döneme ait bir yerleşim merkezi olduğunu göstermektedir

MAŞAT HÖYÜK : Zile ilçesi Yalınyazı köyünde yer alan Maşat Höyük ören yerinde ,1973-1984 yılları arasında yapılan kazılar sonucu ortaya çıkartılan Hitit çivi yazısı ile yazılmış tabletler Tokat tarihini aydınlatan en önemli kaynaklardan biri olmuştur.Bu tabletlerin bir bölümü halen Tokat Müzesinde sergilenmektedir.Maşat Höyük'te M.Ö. 3000 yıllarında Eski Tunç Çağı,M.Ö. 2000 yıllarında Hitit Çağı,M.Ö. 1000 yıllarında Firig Çağının yaşandığı üç dönem tespit edilmiştir.Ayrıca Höyükte Boğaz köy Hattutaş Hitit İmparatorluğuna bağlı bir uç beyinin sarayıda bulunmuştur.Kazılarla ortaya çıkartılan Hitit sarayının kerpiç ve taş duvarlardan oluşan mimari kalıntıları hava koşulları nedeni ile günden bugüne eriyerek kaybolmaktadır.

MÜZELER
 

GÖKMEDRESE (PERVANE DARÜŞŞİFASI) : Şehir merkezinde bulunan Gökmedrese 1277 yılında Muineddin Pervane Süleyman tarafından yaptırılmış bir Selçuklu eseridir.Anadolu Selçuklu Döneminin mimarlık ve sanatının en belirgin özelliklerini taşımaktadır.Gökmedrese iki katlı, iki eyvanlı, ortası açık avlulu ve revaklı plan tipindedir.18.yüzyıla kadar medrese bimarhane ve bir odası türbe olarak, daha sonrada göçmen barınağı olarak kullanılmıştır.Müze içerisinde 6000 yıllık Tokat tarihinin her dönemine ait eserler sergilenmektedir.