Kütahya

			Okunma
			73

KÜTAHYA
 

Kütahya ve çevresi, Ege Bölgesinin (İç Batı Anadolu) bölümünde yer alır. Ege Bölgesinin bu bölümü, İç Anadolu Bölgesiyle asıl Ege Bölgesi arasında bir eşik durumundadır. Eşiğin bariz karakteri ortalama yüksekliği 1200 metre civarındaki yaylalardan ibaret oluşudur. Bu sebepden coğrafya diliyle "Kütahya Yaylaları" diye anılır.

Kütahya; Yurdumuzun batısındaki yolların kavşağında yer alan, Frig, Roma, Bizans, Selçuklu, Germiyan ve Osmanlıya ait tarihi eserleriyle bir çok medeniyetlerin izlerini bünyesinde barındıran ve Kurtuluş Savaşımızın kazanıldığı topraklarında birer gurur simgesi olan anıt ve şehitlikleriyle 5000 yıldan beri tarihe tanıklık eden ilimizdir.

Aynı zamanda, dünyadaki ilk borsa Aizoni Antik kenti (Çavdarhisar İlçesinde) kurulmuş ve yine dünyadaki ilk toplu iş sözleşmesi 1766 yılında Kütahya’ da imzalanmıştır.

TARİHİ ESERLER
 

AİZONAİ ANTİK KENTİ : Kütahya'ya 57 km. uzaklıktaki Çavdarhisar İlçesindedir. Zeus Tapınağının çevresinde yapılan kazılarda M.Ö. 3000 yıllarına ait yerleşme tabakaları çıkmıştır. Ancak kesin kentleşme bulgularına 1. yy'ın sonlarına doğru rastlanılmaktadır. Helenistik dönemde bu bölge dönüşümlü olarak Bergama ve Bithinya'ya bağlı iken M.Ö. 133'de Roma egemenliğine girmiştir.

Tapınağın olduğu yer şehrin ana kutsal alanı ve Dünyadaki Tanrı Zeus adına yapılmış tapınakların en sağlamıdır. Tapınak avlusunun hemen altında yapılmış Erken Bronz Çağı 2'ye (M.Ö.2800-2500) tarihlenen keramik parçaları ele geçmiştir. Tapınağın İmparator Hadriyan döneminde yapıldığı duvardaki kitabeden anlaşılmaktadır. Tapınak 53 x 35 m. ölçülerindeki podyum üzerine yapılmış olup, kısan yanların her birinde 8, uzun yanlarında 15'er İon Sütunu vardır.

Aizanoi'deki Stadion ve Tiyatro kombinasyonunun dünyada bir benzeri yoktur. M.S. 2.yy'ın ortalarında başlanıp, aralıklarla M.S. 3.yy'ın ortalarına kadar yapımı sürmüştür. Burada at yarışları, atletizm, güreş vb. sporlar yapılmıştır. Stadion'un tiyatroya bakan cephesi mermer kaplı bir duvarla ayrılır. Tiyatronun sahne kısmı zengin mermer bezemelerle kaplıydı. Bu bezemeler depremler nedeniyle oturma basamaklarının ortasına yıkılmış ve öylece kalmıştır. Aizanoi'de M.S. 2.yy'ın 2. yarısında gıda pazarı olarak kullanılmış bir yuvarlak yapı vardır.

Şehir, Penkalas denilen Koca Çayın her iki yakasına kurulmuş olup antik dönemde ulaşım 5 köprü ile sağlanmıştır. Bu köprülerden 2'si bugün de kullanılmaktadır. 5 kemerli ana köprünün üzerindeki yazıttan açılışın M.S. 157 yılının Eylül ayında yapıldığı anlaşılmaktadır.

FRİG VADİSİ : Kütahya İl Merkezine 7 km. uzaklıktaki Yeni Bosna Köyü'nden başlayıp Kütahya'ya 54 km. uzaklıktaki Ovacık Köyü'ne kadar, İlin doğusu boyunca uzanan alana Frig Vadisi denilmektedir.

Kütahya'nın doğusunda eski bir yanardağ olan Türkmendağı'nın tüfleriyle örtülü olan Frig Yaylaları M.Ö. 900-600 yılları arasında Frigler, daha sonra Roma ve Bizanslılar tarafından iskan edilmiştir. Volkan tüfünün kolay işlenebilir bir kayaç olması, bölgenin en eski halklarından biri olan Friglerin bunları oyma ve yontma yoluyla çeşitli amaçlarla kullanmalarını sağlamıştır.

Friglerin ana tanrıçası Kybele'ye adanmış açık hava tapınakları, sunakları ve kaya mezarları ile savunma barınma amaçlı mağaralar en çok göze çarpan eserler arasındadır. Bizans döneminde ise bunlara ilaveten kilise ve şapeller de oyulmuştur. Bölge doğal kaya yapısı ve çam ormanlarıyla ilgi çekici bir merkezdir.

KÜTAHYA KALESİ : Antik çağlardan günümüze kadar yerleşimin olduğu Hisar Tepesindedir. Roma, Bizans, Selçuklu, Germiyan ve Osmanlı izleri görülen kalede herhangi bir döneme ait kitabe yoktur. Fakat yapılan incelemeler sonucunda 8.yy Bizans, 12.yy Bizans, 13/14.yy Türk dönemlerine ait inşaat özelliklerine rastlanmıştır. Kale'de iki çeşme, iki mescit vardır.

Kütahya Kalesinde, kendi ekseninde 45 dakika da bir tur atan Döner Gazino 1973 yılı yapımıdır. Lokanta olarak hizmet veren Döner Gazino'nun altındaki Kır Kahvesi yaz aylarında açıktır.

İNANÇ TURİZİMİ
 

BALIKLI CAMİİ : Kitabesinden ilk yapılış şeklinin, Selçuklu devrinde Kütahya fatihi olarak kabul edilen Hezar Dinarı tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Dönem olarak Anadolu Selçuklu Sultanı II.Gıyaseddin Keyhüsrev zamanına (1237-1246) rastlamaktadır. 1237 yılındaki inşasından 150 yıl sonra 1381-1382 yıllarında Germiyanoğlu Süleyman Şah zamanında Özbek Subaşı tarafından onarılmıştır.

HIDIRLIK MESCİDİ : Kitabesinden 1243-1244 yılında Gıyaseddin Keyhüsrev devrinde Anadolu Selçuklu emirlerinden İmaüddin Hezar Dinarı tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır.

HEZAR DİNARİ MESCİDİ (ERGUN ÇELEBİ TÜRBESİ) : Ulu camiinin doğusunda "Dönenler Camii" adı ile anılan mevlevihanenin semahane mescidine batıdan bitişiktir. Ergun Çelebi' nin buraya gömülmesinden sonra bunu diğerleri izlemiş ve burası mevlevihanenin türbesi durumunu almıştır. Kütahya Mevlevihanesinin ilk çekirdeğinin bu mescidde kurulduğu geleneği yaşatılmaktadır. Yine geleneğe göre Hezar Dinari' ye mal edilen mescidin 1243-1244 yıllarında yapılmış olması muhtemeldir. Yapı özellikleri bu devre uymaktadır.

İSHAK FAKİH KÜLLİYESİ : İshak Fakih mahallesindedir. Germiyanoğlu II.Yakup Bey' şn vakıflarının mütevellisi olan, bir ara kadılık yapan bir islam alimi olan İshak Fakih tarafından yaptırılmıştır. Camii, türbe ve kısmen zaviye ayakta olup çeşmenin ne olduğu bilinmemektedir. Çeşme kitabesi müzededir.

ANALCI MESCİDİ : Kütahya' nın erken tarihli önemli yapılarındandır. Tek kubbeli, kare planlı küçük bir yapıdır. 1369 yılında Germiyanoğlu Süleyman Şah zamanında Yusuf oğlu Hacı Ahmet tarafından yaptırılmıştır. Kitabesinin süleyman Şah' ın saltanatına ışık tutması açısından önemi vardır.

KURŞUNLU CAMİİ : Kütahya' da Paşam Sultan mahallesindedir. 1377-1378 yılında Germiyanoğlu Süleyman Şah zamanında Ahilerden Şeyh Alaaddin oğlu Şeyh Muhammed tarafından yaptırılmıştır.

ULU CAMİİ : Gazi Kemal mahallesinde Vacidiye medresesi (bugünkü Kütahya Müzesi) ile II.Yakup Çelebi İmaret Mescidi (Eski Vahitpaşa İl Halk Kütüphanesi) arasında yer alır.

Ulu Caminin ilk şekli ağaç direkli bir cami olarak Yıldırım Beyazıt tarafından yaptırılmaya başlanılmış, Ankara savaşından (1402) sonra oğlu Musa Çelebi tarafından tamamlanmıştır.

Ayrıca Çatal çeşme camii , Yakup Çelebi imaret külliyesi , Vacidiye medresesi , Nallı-Balaban Paşa Medresesi , Saray Hamamı , Takvacılar cami ,Meydan Cami ,Saray Cami , Sadettin camii , Karagöz Ahmet Paşa cami ,Küpecik cami , Sultan Bağı Mescidi ,Şengül Camii , Lala Hüseyin Paşa camii , Hatuniye cami , Yeşil cami , Kaditler cami , Balıklı tekkesi ,Şeyh Salih Türbe ve tekkesi ,Karagöz Paşa türbesi , Fatma ana türbesi vb.Görülebilecek eserler arasındadır.

DOĞAL GÜZELLİKLER
 

Kütahya'nın batısında, şehir merkezine 5 km. uzaklıktaki Çamlıca orman içi dinlenme yeri olarak düzenlenmiştir. Çam ağaçları, soğuk suları temiz havası ve insanı rahatlatan manzarası ile geniş bir mesire yeridir. Kütahya'nın kuzeydoğusunda şehir merkezine 20 km. uzaklıktadır.

FRİG VADİSİ ise doğal yapısıyla doğa yürüyüşü için ideal bir bölgedir. Kütahya'nın kuzeyindeki Domaniç Ormanları ilçenin çevresinde çok geniş bir alana yayılmış durumdadır. Çok zengin bir bitki örtüsüne sahip olan Domaniç Ormanlarında pek çok endemik tür ve anıtsal değerde birçok ağaç bulunmaktadır. Kütahya merkezdeki en önemli mesire yerlerinden birisidir. Aynı isimle anılan mescidin de, bulunduğu mesire yerinin altyapısı ve çevre düzenlemesi yapılmıştır

GÖLCÜK YAYLASI VE DİĞER YAYLALAR : Simav' ın en büyük mesire yeridir. 1450 metre yükseklikte Simav-Emet karayolu üzerinde yer alır. Ortasında suni göl bulunmaktadır. Yemyeşil ormanlarla kaplı, içme suyu mevcut olup kamp ve dinlenme yeri olarak mükemmeldir.

Kütahya genel olarak deniz seviyesinden yüksek olduğu için, Gölcük yaylası gibi bir çok yaylası vardır. Yükseklikleri 1200 ile 1500 metre arasında değişen Emet' de Sarıalan, Kirazlı, Tetik, Kavaklı, Alaçlı, Alanoluk, Başmaklı, Sümbüllüdere, Aslanapa' da Emrez, Domaniç' de Dere, Çarşamba, Eğridere, Bileylik, Kocayyala ve Üçtepeler, Simav' da Çeyrekçi, Dokuzcan ve Gökokuluk yayları mevcuttur.

MURAT DAĞI : Gediz' e 30 km mesafedeki Murat dağı, 2312 metre yüksekliğindedir. Kestane, meşe ve çam ormanlarında meydana gelen çok zengin bir orman kuşağına sahiptir. Kamp, dinlenme ve mesire yeri olarak mükemmeldir. Manzarası güzel, havası temizdir. Murat dağında piknik yerlerinin ve dinlenme alanlarının yanı sıra termal kaplıca kaynaklarında kür merkezi ve bungalovlar vardır.

1000 YILLIK KESTANE AĞACI : Merkez Kumarı Köyünde yapılan inceleme sonucu Boyocıolan mevkiinde üç adet kestane ağacı tescil edilmiştir (Anıtsal-tarihi değeri belgelenmiştir). Bunlardan bir tanesi çok ilginç bir gelişme göstermiştir. 1000 yıllık olan ve halen meyve veren bu kestane ağacının çevresi 8 metre, yüksekliği 25 metreyi bulmaktadır. Her üç ağaç da koruma altına alınmıştır.

ÇAMLICA : İl merkezine 5 km mesafedeki çam ağaçlarıyla kaplı alan, orman işletme müdürlüğünce yapılan piknik yerleri, soğuk suları, temiz havası ve manzarasıyla çevre halkına hizmet veren geniş bir mesire yeridir.

Ayrıca Porsuk barajı , Enne Barajı ,Ana sultan , Kuruçay Göleti ,Domaniç Ormanları ,Hıdırlık kütahyanın mesire yerleri arasındadır.

TARİHİ KÜTAHYA EVLERİ

 

Merkez Pirler mahallesinde 18. yüzyıl Kütahya Evlerinin topluca korunduğu Germiyan Sokak, Arnavut kaldırımlı yolu, elektrik ve telefon direkleri ile tellerinin bulunmadığı, Kütahya'daki tarihi kent dokusunun en güzel örneğidir. Germiyan Sokak'taki Kütahya Evleri iki veya üç katlı ahşap evlerdir. Payandalarla desteklenmiş çıkmaları, çiftli koca kapıları, kafesli pencereleri ile ahşap Anadolu mimarisinin en güzel örneklerini oluşturur.

Kütahya Evlerinin topluca korunduğu Germiyan Sokak'taki tarihi evler, Kütahya Valiliğince satın alınarak "Kütahya Evlerini Yaşatma Projesi" çerçevesinde restore edilmektedir. Yapımına 1905 yılında Fuat Paşa zamanında başlanan ve 1907 yılında tamamlanan Eski Hükümet Konağı, son dönem sivil Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerinden birisidir. Üç katlı yapının, giriş bölümü ile doğu ve batı kanatları hafif çıkıntılıdır. Girişi dört yüksek sütun ve ortadaki geniş üç kemerle bağlanmıştır. Bina içinde tamamen çini kaplı bir mescit de yer almakta olup, 1998 yılında restore edilerek Adliye Sarayı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Eski tarihi konak, Ticaret ve Sanayi Odası tarafından satın alınmış, yöresel Kütahya yemeklerinin sunulduğu bir restoran haline getirilerek, turizme kazandırılmıştır.

KUŞ GÖZLEM ALANI
 

Anadolu'nun en büyük kuşları olan Toy Kuşları dünyada yalnızca Kütahya'daki Kuyucak, Nuhören ve Pusan köyleri arasında kalan alanda üremektedirler. Koruma altında olan Toylar her geçen yıl biraz daha çoğalmaktadır.

AV TURİZİMİ
 

Kütahya av turizmi açısından da önemli bir merkezdir. Topraklarının önemli bir kısmı orman olan Kütahya, dolayısıyla zengin bir yaban hayatına sahiptir. Av mevsimi dahilinde ilde tavşan, tilki, kurt ve domuz avı yapılmaktadır. Kuş avcılığı açısından da Kütahya önemli bir zenginliğe sahiptir. İlde yaban ördeği, yaban kazı, sülün, keklik gibi kuş türleri avlanmaktadır

SAĞLIK TURİZMİ
 

ILICA HARLEK KAPLICALARI : Kütahya-Eskişehir karayolunun 21. Kilometresinde ana yoldan 4 Kilometre içeride yer alır. Etrafı çam ormanları ile kaplıdır.Kaplıca bir yerleşim makanı olup her türlü altyapısı ve tanzimi tamamlanmıştır. Kütahya Belediye' sine ait Otel Harlek tesisleri 16 Moteli, 8 suit ve 46 otel odası, 180 yatak kapasitesi ve restoranı ile hizmet vermektedir. Bunun yanı sıra özel sektöre ait otel, motel ve pansiyonlar ile kısa süreli kiralık evler de vardır.

Kaplıca Suları: Böbrek taşlarının dökülmesi, safra kesesi rahatsızlıkları, siyatik, lumbago, romatizma, çocuk felci, göz hastalıkları, kadın hastalıkları, sinirsel gerginlik, cinsel gücün artması ve stres gibi bir çok rahatsızlığa iyi gelmektedir.

YONCALI KAPLICALARI : Kütahya 'ya 16 km mesafededir. 500 dönümlük bir arazi üzerine yayılmıştır. Tarihi hamam ve caminin bulunduğu kaplıca halen bir yerleşim merkezidir. Kaplıcada halen açık yüzme havuzu, çamur havuzları, tarihi büyük ve küçük kamam ve çelik hamamı bulunmaktadır. Yoncalı 'da İl Özel İdare Müdürlüğüne ait 100 yatak kapasiteli moteller ve 40 yatak kapasiteli otel vardır.

Yoncalı' da değişik özelliklerde ve sıcaklıklarda şifa kaynakları vardır.

Dübecikler Yüzme Havuzu: % 83 oranında radyoaktiviteye sahiptir. Karaciğer bozuklukları ile böbrek hastalıkları için iyileştirici özelliğe sahiptir.

Çelik Suyu Hamamı: Radyoaktivite daha yüksektir. Yaşlanmaktan korkanlara moral ve dinçlik aşılar. Halk arasında gençlik suyu olarak da bilinir.

Batak (Çamur Banyosu): Türkiye' nin en yüksek radyoaktivite miktarına sahip hamamıdır. Bilhassa romatizmal hastalıklara iyi gelmektedir.

TAVŞANLI GÖBEL KAPLICALARI : Göbel Kaplıcaları Tavşanlı 'nın 7 Km. batısında yer almaktadır. Kaplıca suları 32 derece sıcaklıkta olup, romatizma, siyatik, cilt hastalıkları, yaraların tedavisi, mide ve bağırsak ülserleri, adale ve kemik rahatsızlıklarının tedavisinde faydalı olmaktadır. Kaplıca merkezinde 18 daire, konaklama amaçlı hizmet vermektedir. Göbel 'de iki hamam ve dört havuz mevcuttur.

GEDİZ ILICASU KAPLICALARI : Gediz 'in 15 km. güney batısındaki, Hamamsu deresinin iki yanında ve dere içinde yaklaşık 10 yerden kaynamaktadır. Merkezde çıktığı yeri sarıya boyayan sarıkız kaynağı, karakazan kaynağı, buğuluk kaynağı ve en sıcak kaynak olan kahveönü traverten kaynaklarından yararlanılmaktadır. Sularının sıcaklığı 60-80 dereceyi bulur. Kaplıca suyu, içme uygulamalarında karaciğer ve safra yolu rahatsızlıklarına iyi gelir.

MURAT DAĞI KAPLICALARI : Gediz 'e 30 km mesafedeki kaplıca merkezi Muratdağının batı yamaçlarında yer alır.Kaplıca tesisleri ve konaklama birimleri belediyeye aittir. Kaplıca da debisi yüksek olan başlıca 3 kaynak vardır. Hacethane ve kocaman suları aynı adlı hamamı ve kızılay kampını besler. Kaymakam suyu ise daha aşağıda olup üstü açık bir havuza akmaktadır.

EMET YEŞİL VE KAYNARCA KAPLICALARI : Kütahya 'ya 100 km mesafedeki Emet 'de yer almaktadır. İlçe merkezindeki kaplıcalar antik çağlardan beri kullanıla gelmişlerdir. Halen Yeşil Kaplıcalarda 144 yatak kapasiteli, Kaynarca Kaplıcalarında 36 yatak kapasiteli moteller ile Yeşil Kaplıcalarda 29 yatak kapasiteli bir otel ve iki hamam vardır. Kaplıcadaki tüm tesisler Belediye 'ye aittir.

40-50 derece sıcaklıktaki kaplıca suları ağrılı rahatsızlıkların ve romatizmal hastalıkların tedavisinde faydalı olmaktadır.

SİMAV EYNAL KAPLICALARI : Simav 'a 4 km. mesafedeki kaplıcalar geniş bir alana yayılmıştır. Halk arasında şeytan kazanları olarak adlandırılan kaplıcalar çok eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. Eynal Kaplıcalarında belediyeye ait toplam 700 yatak kapasiteli konaklama tesisleri ve bunların yan hizmet birimleri de vardır. 160 derece sıcaklığa sahip kaplıca suları jinekolojik, nevralji, nevrit, romatizma, böbrek taşlarının dökülmesi ve ağrılı hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır.

HİSARCIK HAMAMKÖY KAPLICALARI : Hisarcık 'a 10 km. mesafededir. 51 derece sıcaklıktaki Hamamköy suları içme uygulamalarıyla mide, bağırsak sistemi, karaciğer ve safra kesesi hastalıklarına iyi gelmektedir. Merkez 'de İl Özel İdare Müdürlüğü 'nce yaptırılmış dört aileye hitabeden bir konaklama tesisi vardır. Tesis Hamamköy Muhtarlığı 'nca işletilmektedir.