Afyon

			Okunma
			287

AFYON
 

Kaymağı, lokumu, kaplıcaları ve haşhaşı ile tanınan Afyon, tarihten bu yana kervan yolları üzerinde önemli bir kavşak ve konaklama noktasındadır.. Kentte Hitit, Fryg, Lydia ve Pers yönetimleri iz bırakmışlar. Günümüze ulaşan tarihi yapıtların en önemlisi Afyon Kalesi'dir. Kentin ortasındaki 226 metrelik sarp bir kaya üzerine kurulmuş kale ilk kez M.Ö. 1350 yılında Hitit imparatoru Murşil 2 tarafından yaptırılmış. Daha sonra bölgede yerleşen çeşitli uygarlıklar tarafından genişletilmiş. Selçuklu sultanı Alaaddin Keykubat devlet hazinesini bu kalede saklarmış. Kalenin iç bölümüne Kız Kulesi deniyor. Bu bölümde Alaaddin Keykubat'ın yaptırdığı mescit ve saray, erzak ambarları, cephanelikler ve su sarnıçları kalıntıları görülebilir.

SAĞLIK TURİZMİ
 

GAZLIGÖL : Kuzeyinde yer alan Gazlıgöl Kaplıcası İl merkezine 25 Km. uzaklıktadır. Ulaşımın kolay sağlanabildiği Gazlıgöl Termaline Hem Karayolu ( Afyon - İhsaniye ) hem de Demir Yolu ile ( Afyon - Kütahya - Eskişehir ) ulaşım imkanı mevcuttur.

Gazlıgöl kaplıcasından , içme ve banyo tedavileri için faydalanıldığı gibi suyun bulunduğu kapalı ortamlarda oluşan nemli ve buharlı havanın solumuda tedavi edici bir etken oluşturmaktadır. Genel olarak romatizmal hastalıklar ver dolaşım sistemi senromları rahatsızlıları adı altında ; karaciger , savrakesesi , miğde ve bağırsakların sipastik ağırlıkları sendromları nevralji , nevrit , artroz , soboreik deri hastalıkları ve kadın hastalıkları tedavisinde faydalı olduğu gözlenmiştir. İçme tedavisi ise kürler şeklinde yapılır . Suyun yapısında bulunan karbondioksidin periferik dolaşımı genişletici ve kan dolaşımını düzenleyici etkisi bulunduğundan tavsiye edilmektedir. Solunum yolu ise ; kalbin çalışma kapasitesine , ritmine , atım haçmine etkileri koroner damarları genişletici ve artariel tansiyon düşürücü tesirleri olduğu gibi ; solunum yolu ile ise ; kalbin çalışma kapasitesine , ritmine , atım haçmine etkileri koroner damarları genişletici ve arteriel tansiyon düşürücü tesirleri olduğu gibi ; solunum yollları rahatlatıcı faktörleri bulunmaktadır. AYrıca metobolizma hastalıklarında bir traftan sıcağın etkisiyle özellikle buğu banyolarında terleme ve yıkım faaliyeti hızlandırılırken içmece külleriyle metobolik faaliyet zincirinde önemli rolü olan organların çalışması düzenlenmektedir. Gazlıgöl kaplıcasında vücudun gereksinim duyduğu kombine bir tedavi ve dinlenme olanağı rahat bir şekilde sağlanabilmektedir

GECEK TERMAL :Gecek Termal Afyon'un en eski kaplıcalarından olup, 49-48 cantigrad derece sıcaklığa ulaşan şifalı suyun bir çok hastalığa iyi geldiği bilinmektedir. Gecek kaplıcası sodyum klorürlü-bikarbonatlı kaplıca ve içmede, ortapedik ve nörolojik sekellerin rehabilitasyonunda, metabolizma ve kadın hastalıklarının tedavisinde faydası bulunmaktadır. Şişmanlık ve diyabetik rahatsızlıklara faydalıdır.

ÖMER TERMAL : Ömer Thermal suları kalsiyum sodyum klorür, bikarbonatlı sular sınıfında yer alır. Thermal suyun tahlilleri sonucu tedavi amacıyla kullanıldığı hastalıkları şöyle sıralayabiliriz: Romatizmal hastalıklar Diskopatiler ve Fasiantendon hastalıkları Kas hastalıkları, ortapedik, nörolojik, dermatolojik hastalıklar Solunum yolu hastalıkları Cilt hastalıkları, şişmanlık, kısırlık, damar sertliği hastalıkları Sinir ve felç hastalıkları

HÜDAİ KAPLICASI : Hüdai kaplıcası termal suyu; M.T.A Genel Müdürlüğünün 25.12.1994 tarihli raporuna göre, florür içeren sodyumlu, kalsiyumlu, bikarbonatlı sıcak su sınıfındadır. Buna göre termal suyu, aşağıda belirtilen hastalıkların tedavisinde yararlı olmaktadır.

Romatizma, nevralji, nevrit, polinevrit, tendinit, periartit, artroz, romatoit artrit, selülit, siyatik, spondulit, milaji, kadın hastalıkları, polio sekeli, hemipleji, paraploji, kırık sekelleri, çıkık sekelleri, ruhi yorgunluklar, bağırsak hastalıkları, böbrek taş ve kumlarının düşürülmesinde faydalıdır.

HEYBELİ KAPLICA : Heybeli Kaplıcasının tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Roma devrinde kaplıcanın işletildiği roma devri tabletlerde yazılıdır. Bizans devri, Selçuklular ve Osmanlılar zamanında da Kızılkilise (Heybeli) adlı bir köyün varlığı ve kaplıcanın çalıştığına dair bilgiler mevcuttur.

İstanbul Üniversitesi Hidr-klimatoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin 02.12.1992 tarih ve 92 sayılı raporuna göre Heybeli Termal suyu Ca, Na, HCO3, ve SO4 ieçeren termal suyu olduğu nelirlenmiştir. Buna göre termal su romatizmal hastalıklar, sindirim sisitemi hastalıkları ve metabolizma hastalıklarında faydalıdır.

AFYONKARAHİSAR ARKEOLOJİ MÜZESİ
 

M.Ö. 3 binden Bizans Dönemine kadar olan eserlerin sergilenir. Eski Tunç, Hitit, Frig, Arkaik, Klasik, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait bir çok eser bulunmaktadır.

Kusura kapları, Bavurdu Testisi Çıkrık İdolü, Hitit Heykel ve Baba Tanrısı, Tatarlı Frig Tümülüsüne ait ahşap parçalar, Çavdarlı Roma Dönemi Adak Heykelleri, Orta Bizans mimare parçaları, yerel kent sikkeleri, kronolijik sıra içinde teşhir edilmektedir.

Bölgenin özelliklerini yansıtan Roma ve Bizans dönemine ait Frig kapı tipi mezar taşları, anıt yazıtları, Pazar fiyat listeleri, sütunlar, sütun başlık ve altlıkları, mimari parçalar, mermer ve pişmiş toprak lahitleri, Küpler, İsçehisar mermer ocaklarından çıkmış yarı işlenmiş antik parçalar ve büyük boy Herakles (Herkül) Heykeli açık ve yarı açık mekanlarda sergilenmektedirler. Eser çokluğu ve pek çok çeşitli eser bulundurması nedeniyle Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi, dünyanın önemli müzeleri arasında sayılmaktadır.

ÖREN YERLERİ
 

İHSANİYE AYAZİNİ ( Metropolis )YERLEŞKESİ : Afyon-Eskişehir karayolunun 27.km.den sağa doğru 4.7 km. gidilerek ulaşılan Ayazini kasabasının Frigler Dönemi'nden beri yerleşim yeri olarak kullanıldığı bilinmektedir. Roma ve Bizans Dönemleri'ne ait kaya mezar odaları, Bizans Dönemi'ne ait kiliseler ve kaya yerleşimleri kayalara oyularak yapılmış eserleridir. Aslanlı mezar odaları, sütunlu mezar odaları ile kayaya oyulmuş kilise ve şapeller bulunmaktadır.

İHSANİYE DÖĞER YERLEŞKESİ : İhsaniye ilçesine 12 km. uzaklıktaki Döğer kasabası Frigler Döneminden beri yerleşim yeri olarak kullanılmıştır. Aslankaya , Kapıkaya I ve II, Tanrıça Kybele adına yapılmış açık hava tapınağı , kaya anıtları ile Asar ve Eski Döğer'de Frig yerleşim yerleri vardır. Roma ve Bizans Dönemi'ne ait kaya yerleşim ve mezar odaları ile kiliseler çevrede oldukça çok görülmektedir.

APAMEİA KİBOTOS ANTİK KENTİ : Bugünkü Dinar ilçesinde bulunan kentin daha önceki adı Kelainai'dir . Roma döneminde Apameia Kibotos olarak anılmıştır. Efes'ten sonra ikinci büyük kent olduğu bilinmektedir. Anıtsal yapıtlardan olan stadyum ve tiyatro kısmen özelliğini koruyarak kalmıştır.

DOKİMAİA ANTİK KENTİ : İscehisar ilçe merkezinde, Makedonyalılar tarafından kurulmuş bir kenttir.

SYNNADA ANTİK KENTİ : Şuhut ilçe merkezinde bulunan kent, Roma ve Bizans dönemlerinde Frigya'nın başkenti konumundadır.

YEDİ KAPI KAYA YERLEŞKESİ : Bolvadin-Emirdağ karayolu üzerinde, Bolvadin Kemerkaya kasabasının 3 km. kuzeyinde karayol unun 1 km. doğusunda yer almaktadır. Çalışmalar sırasında askeri garnizon veya idari binalar olabileceği tahmin edilen kayaya oyma kompleks yapı grubu ile halkın sığınak olarak kullandıkları yeraltı kentinin bir bölümü ortaya çıkarılmıştır.

BRUZUS ANTİK KENTİ : Sandıklı ilçesi Karasandıklı köyünde bulunan kent Pentapolis olarak adlandırılan beş kentten birisidir ve kentlerin kuzeyinde yer almaktadır.

EUCARPEİA ANTİK KENTİ : Sandıklı ilçesi Emirhisar köyünde bulunan Pentapolis kentlerinden biridir.

HİERAPOLİS :Sandıklı ilçesi, Koçhisar köyünde bulunan Pentapolis kentlerinden biridir. Aynı zamanda Phrygia Salutaris (Şifalı Frigya )' nın merkezidir. "Kutsal Kent" olarak adlandırılmıştır.

OTRUS : Hocalar ilçesi Yanıkören köyünde kurulmuş Pentapolis kentlerinden biridir.

STECTORIUM : Sandıklı ilçesi Menteş kasabasında kurulan Pentapolis kentlerinden biridir.

LYSİAS : Şuhut ilçesi Arızlı köyünde bir kenttir.

OCOCLEİA : Şuhut ilçesi Karacaören köyünde bir kenttir

METROPOLİS : Dinar ilçesi Tatarlı kasabasında kurulmuş, bir kenttir; Campus Metropolitanus veya Frig Metropolisi adıyla bilinir.

CİDYESSUS : Sincanlı ilçesi Küçükhöyük kasabasında Höyük mevkiindedir.

PRYMNESSUS : Merkez ilçe Sülün köyünde Frigler tarafından kurulmuş büyük kentlerdendir. Afyon Arkeoloji Müzesinde bulunan devasa boyutlu Herkül heykelinin bulunduğu antik kenttir.

SANAUS : Dazkırı ilçesi Sarıkavak köyünde kurulmuş bulunan bir kenttir.

GÖYNÜŞ VADİSİ AÇIK HAVA TAPINAĞI : İhsaniye İlçesi Kayıhan Mahallesinde, Afyon-Eskişehir karayolunun 32.km.de 1,5 km. sola dönülerek ulaşılan bir vadi içinde olan Göynüş Kalesi, Aslantaş ve Yılantaş üzerinde aslan kabartmaları bulunan mezar odaları olup, Maltaş Kybele Açık Hava Tapınağıdır.

SARIÇAYIR KAYA MEZARLARI : İscehisar ilçesine bağlı Sarıçayır köyünün çevresinde bulunan kayalıklarda Bizans Dönemi'nde kayaya oyma aile ve tek mezar odaları, mezarlar ve barınaklar yapılmıştır. Yüzeyi kabartma ve bezemelerle süslenmiş, kimlere ait olduklarını belirten kırmızı boyayla yazılar yazılmıştır.

BİNİNLER KAYALIĞI : Şuhut'un 6 km. batısında bulunan Senir köyü yakınlarında bir kayalık olup, hayvan üniteleri ve insanların barınma yerleri olan bir yerleşim yeridir. Bizans yerleşimi olan bu kayalığın alt eteğinde yine Bizans kilisesi ve manastır yapı kalıntıları bulunmaktadır. Ayrıca Geç Roma Dönemi kapaklı kayaya oyulmuş mezarlar vardır.

ASLANKAYA : Kayaya oyularak aslan kafası biçimi verilmiş dev boyutlu anıt ise İhsaniye'ye 7 km uzaklıktadır. 7 m genişliğinde ve 11 m yüksekliğindeki anıtı Frig'ler yapmış. Ana tanrıça Kybele'nin 2.37 m yükseklikteki kabartması ile Frig yazıları görülmeye değer

İNANÇ TURİZİMİ
 

ULU CAMİİ : Camiikebir Caddesi'ndedir. Selçuklu Veziri Sahip Ata Fahrettin Ali'nin oğlu Afyon Sancak Beyi Nasredüddin Hasan tarafından 1273 yılında yaptırılmıştır. Minberi, Emirhaç Bey, süslemeleri ise Nakkaş Mahmut Oğlu Hacı Murat tarafından yapılmıştır. Doğu, kuzey ve batı yönlerinde üç kapısı vardır, minaresi tuğladandır ve 40 ahşap sütun ve başlık üzerine oturtulmuş, düz toprak damlıdır. 1341'de onarılmıştır.

İMARET CAMİİ : 1472 yıllarında Fatih Sultan Mehmet'in vezirlerinden Gedik Ahmet Paşa tarafından Mimar Ayas Ağa'ya yaptırıldığı bilinmektedir ve Osmanlı döneminin en güzel eserlerinden biridir

MISRİ CAMİİ : Akşemseddin'in halifelerinden Abdurrahim Karahisari adına Şahkancioğlu Evliya Kasım Paşa tarafından 1466 yılında yaptırılmıştır.

OT PAZARI CAMİİ : Tuzpazarı Caddesi'ndedir. 1590'da Tellalzade Süleyman Çavuş yaptırmış, yıkılan minaresi 1958'de yenilenmiştir. Kesme taş ve kare planlı tek kubbelidir.

YENİ CAMİİ : Çarşı içindedir. 1711 yılında Abdi Çavuş tarafından yaptırılmıştır. 1839 yılında onarılmış ve Yeni Cami adını almıştır. Medresesi günümüzde ilköğretim okulu olarak kullanılmaktadır.

TÜRBE CAMİİ : 1710 yılında mevlevihane olarak kurulmuştur. 1844 yılında Abdülmecit'in ve 1905 yılında II. Abdülhamit'in emriyle onarılmıştır. Konya dergâhından sonra ikinci dergâh olarak kabul edilmektedir. Günümüzde cami olarak hizmet vermektedir.

SANDIKLI ULU CAMİİ : Sandıklı ilçe merkezinde, çarşı içinde önce mescit iken sonradan camiye dönüştürülmüştür. Cami, Bahaddin Ömer Bin Alaaddin tarafından Mimar Aydemir'e 1379 yılında yaptırılmıştır

SİNAN PAŞA CAMİİ : Sincanlı ilçesindedir. 1525 yılında Lala Sinan Paşa tarafından yaptırılmıştır. Bahçesinde Lala Sinan Paşa türbesi vardır.

RÜSTEM PAŞA CAMİİ : Bolvadin ilçesindedir. Sadrazam Rüstem Paşa 1500-1560 yıllarında Mimar Sinan'a yaptırmıştır.

TARİHİ ESERLER

 

AFYON KALESİ : Kentin tam ortasında yer alan kale ,226 mt yüksekliğinde ;lav ve tüflerin oluşturduğu bir yapının üzerindedir. Kalenin tarihi M.Ö.1350 yıllarına kadar inmektedir. Kale zirvesinde Ana Tanrıça Kybele'ye adanmış bir çok tapınma yerleri ile 4 adet büyük sarnıç (su çukurları) bulunmaktadır. Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubad zamanında kale komutanı Ulumar Bedrettin Gevhertaş tarafından onarılmış, ayrıca kaleye küçük bir mescid ile yanına saray yaptırılmıştır.

KIRKİNLER VE SEYDİLER KALESİ : : İscehisar ilçesi, Seydiler köyü içinde bulunan kale ile Afyon-Ankara karayolunun 32.km. de bulunan Kırkinler kayalığı; Bizans Çağı'nda yapılmış yerleşim yeri, kilise, şapel ve mezar olarak kullanılmış kaya kütleleri vardır.

AVDALAS KALESİ : Afyon Gazlıgöl Kaplıcası'ndan 10 km. uzaklıktaki Ayazini köyündedir. Tüf kayaya oyulmuş çok katlı ve çok odalı sarnıçlı bir kaya kütlesi olup, yerleşim yeri olarak kullanılmıştır.

BAYRAMALİLER KALESİ: İhsaniye ilçesinin Döğer beldesi ile Bayramaliler köyü arasındadır. Bizans döneminde yerleşim yeri olarak kullanılmıştır.

İSHAKLAI (SAHİPATA) KERVANSARAYI : Sultandağı ilçesinin İshaklı bölgesindedir. 1249 yılında II. İzzettin Keykavus'un vezirlerinden Sahipata Fahrettin Ali tarafından yaptırılmıştır. Kesme taştan yapılan kervansarayın avlusunun etrafında odalar ve ortasında köşk mescidi bulunmaktadır

DÖĞER KERVANSARAYI : İhsaniye ilçesinin Döğer beldesindedir. 1434 yılında II. Murat tarafından yaptırılmıştır. Alt katında ahır, üst katında ise yolcu konaklama odaları bulunmaktadır.

ÇAY KERVANSARAYI : Çay ilçesinde bulunan yapı Selçuklu dönemi taş mimarisi örneklerindendir. Avlulu ve kapalı kervansaray tiplerindendir. Avlusu tahrip olmuş, yalnızca kışlık kapalı kısmı ayakta kalmıştır. Merkezde dört fil ayağı ve çevresinde on iki ayak üzerinde tonoz örtülü ışıklıklı, kale görünümlü, kâgir bir yapıdır.

EĞRET KERVANSARAYI : Anıtkaya kasabasındadır. Selçuklu ve Osmanlı kervansaraylarına benzememektedir. Germiyanoğulları dönemi yapıtı olduğu tahmin edilmektedir.

KIRKGÖZ KÖPRÜSÜ : Bolvadin ilçesinde, Eber Gölü'ne akan Akarçay üzerindedir. Köprü kuzey ve güney olmak üzere iki bölümden oluşur. Güney bölümü Bizans İmparatoru I. Manuel Kommen tarafından mermer ve yontulmuş bazalt taştan yaptırılmıştır. Kuzey bölümü ise, Mimar Sinan tarafından 64 göze kadar uzatılmış ve buraya bir namazgah ve kitabe ilave edilmiştir.

ALTIGÖZ KÖPRÜSÜ : Afyon'da Akarçay üzerinde iki istasyon arasında Cirit kayası eteğinde bulunan altı kemerli köprüdür. 1214 yılında Akkoyunlular tarafından yapılmış, Osmanlı devrinde tamir edilmiştir. Köprünün güneydoğu yüzünde beyaz mermer üzerine yazılmış kitabeler vardır.

İNCEHİSAR KÖPRÜSÜ : Geniş açıklıklı yüksekçe hafif sivri kemerlidir. Bazalt ve devşirme mermer parçalardan yapılmıştır. Bizans dönemine ait olduğu sanılmaktadır.

MAĞARALAR
 

KURTİNİ MAĞARASI : Sandıklı ilçesinden 34 km. uzaklıkta, Bökenin yurdu denilen bölgededir. 1700 m. yükseklikte orman içerisinde bulunan mağara tahminen 300 m. uzunluğundadır. Daha uzun olduğu tahmin edilen mağaranın tavanının göçmesiyle ikinci bölüme girilememiştir. Aynı bölgede Menteş kasabasına yakın bir mevkide Oktur Mağarası da bulunmaktadır.

BUZLUK MAĞARASI : 2500 m'yi bulan Sultandağları'nın zirvesindeki mağara, yüzyıllardan beri sadece yaz sıcağında buz eritebilmektedir. Buzluk Mağarası, Sultandağı ilçesine bağlı Dereçine kasabasının güneyinde Sultandağları'nın 2519 m. ile en yüksek yeri olan kuzeybatı zirvelerinde yer alan bir doğa harikasıdır. Sadece yazın çıkılabilmektedir.

İNSUYU MAĞARASI : Bolvadin'e 7 km. uzaklıkta, Dipes köyü, Karakaya yöresindedir. İki kat ortalama onar metrekarelik odalar halindedir. Sarkıt ve dikitlerle dolu olan mağaradaki berrak ve tatlı suyun bazı akciğer hastalıklarına iyi geldiği söylenmektedir.